O Μάνος Χατζιδάκις για το νεοναζισμό, το φασισμό, το ρατσισμό
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 15 JUN / Flix Team
To πάντα επίκαιρο κείμενο του Μάνου Χατζιδάκι από το 1993, για ένα κόσμο που δεν αλλάζει.

Το κείμενο του Μάνου Χατζιδάκι για τον νεοναζισμό και τον εθνικισμό γράφτηκε τον Φεβρουάριο του 1993, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του. Το κείμενο αυτό είχε δημοσιευτεί στο πρόγραμμα αντιναζιστικής συναυλίας που είχε δώσει η Ορχήστρα των Χρωμάτων με έργα Βάιλ, Λιστ και Μπάρτον. Το ίδιο κείμενο παράλληλα είχε δημοσιευθεί και στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία.

«Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται.

Ενώ τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις». Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες.

Πρόσφατη περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ’ αυτόν τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε τον φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε τον ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει.

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητους σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους.

(Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας, εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης).

Δεν θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και την επανεμφάνιση του τέρατος. Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα εννοώ να τρομάζω.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια.»

Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι στο αστυνομικό τμήμα, άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά ανησυχία ούτε για τους φασίστες ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για τους περιοίκους).

Ο εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών, έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων. Η εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να σταματά. Δεν συμφέρει. Γι’ αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη ανθρώπινη ελευθερία.

Ο φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε.

Το φάντασμα του κτήνους παρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά και το μάρκετινγκ. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά ενδιαφέρονται.

Και μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεα παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε τον χορό τους με τις ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακρά από κάθε διάθεση επαφής και επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, την απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και τον στόχο για μια άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας.

Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε. Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια, αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια.

Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος».

χατζιδάκις

©

21 η Μαρτίου. Παγκόσμια ημέρα κατά του ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ. Μουσικοπαιδαγωγικό και λοιπό υλικό.

• Το μουσικό παραμύθι μας, “Ένα τρίγωνο στη χώρα των κύκλων”, σε κινούμενα σχέδια από την εκπαιδευτική τηλεόραση της ΕΡΤ.

• Εκδόσεις”Διάπλαση”

• Ένα Τρίγωνο στην Χώρα των Κύκλων

   

  Κατηγορία: Ήξερες ότι ?

   Δημοσιεύθηκε : 30 Δεκεμβρίου 2018

   Εμφανίσεις: 4174

  

   ΕΝΑ ΤΡΙΓΩΝΟ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΩΝ 

  Στων κύκλων τη χώρα

  Για κακή του ώρα

  Βρέθηκε ένα τρίγωνο

  Πω! Πω! Πω! Αλίμονο!

   

  -«Πως είναι έτσι μωρέ αυτός

  Αλλού χοντρός κι αλλού λεπτός.

  Μύτες απ’’έξω και μέσα γωνίες

  Καμπύλη καμία, μονάχα ευθείες».

   

  Είπε ένας κύκλος με καπελάκι

  Με ροζ παπούτσια και μοβ σακάκι.

  Και κάτι άλλοι που τον ακούσαν

  Είπαν πως διόλου δεν διαφωνούσαν.

   

  Κι ένας με πούρο, χοντρός, βαρέλι

  «ο ξένος», είπε, «εδώ τι θέλει;

  Ξέφραγο αμπέλι έγινε τώρα

  Αγαπητοί μου η κυκλοχώρα».

   

  «Έτσι όπως πάει πλέον το πράγμα

  Ευθείες, κύκλοι, γωνιές αντάμα,

  Πρόβλημα βλέπω στην εργασία.

  Γι’ αυτό ελάτε συνεργασία!»

   

  Και μαζευτήκαν για να τα πούνε

  Πολύ πασχίσανε λύση να βρούνε!

  «Έξω, να φύγει, φτάνουν οι φίλοι!

  Δεν είναι ούτε καν μία καμπύλη».

   

  «Ξέρουμε όλοι Γεωμετρία,

  Ίση τα σχήματα έχουν αξία».

  Είπε ένας κύκλος με ματογυάλι.

  «Ανοησίες». Του λεν οι άλλοι.

   

  «Άκου, εμένα δεν θα με πείσεις

  Ούτε και θα με τετραγωνίσεις.

  Είμαι ένας κύκλος που δεν αλλάζει».

  άρχισε ο Φούσκας πια να φωνάζει.

   

  Και να: Χτυπιέται και να: αφρίζει.

  «Αϊ στο ρόμβο», τέλος ψελλίζει.

  Ώσπου τρεχάτος φτάνει ο Μπαλάκης

  Ο Τοσοδούλης ο Πινγκπονάκης.

   

  «Τρέξτε να δείτε, ελάτε τώρα.

  Κάποιος αλλάζει αυτή τη χώρα.

  Και μ’ άλλα σχήματα τους κύκλους

  Μα η στρογγυλάδα δείτε πως μένει!»

   

  Όλοι κοιτούσαν με περηφάνια,

  Τρίγωνα, ρόμβους, μες σε στεφάνια.

  Και να ταιριάζουν και να είναι ωραία

  Όλα τα σχήματα μαζί, παρέα.

   

  Κι ο κύριος Φούσκας πάλι φωνάζει.

  «Φίλε μου τρίγωνο» και τα αγκαλιάζει!

  «Παίξτε τα όργανα , με κάθε σχήμα

  Να μη χορέψουμε; θα είναι κρίμα».

   

  Και ‘στήσαν γλέντι ώσπου μεθύσαν.

  Να μη χωρίσουν, τα’ αποφασίσαν.

  Καθένας κάτι, μικρό, μεγάλο,

  Είχε να κάνει και για τον άλλο.

  (Στίχοι-Μουσική:Γ.Σακελλαρίδης)

   

  ΕΝΑ ΤΡΙΓΩΝΟ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-12

   

  Πολύ όμορφα, απλά και ουσιαστικά αυτό το παιδικό τραγούδι μας εξηγεί ότι κάθε τι ξένο, κάθε τι που μας είναι άγνωστο αρχικά μας κάνει να κρατούμε μια επιφυλακτική στάση. Πρέπει όμως να κάνουμε χώρο και να το εντάξουμε στη ζωή μας, στις ιδέες μας, στα συναισθήματα μας που μέχρι τώρα είχαν κάποια στάνταρ και κάποια όρια, γιατί έτσι θα μεγαλώσουμε και εμείς. Κάθε τι διαφορετικό, κάθε τι νέο, μας απαιτεί να διευρύνουμε τα όρια μας και είναι φυσικό να χρειαστούμε λίγο χρόνο γι αυτό. Όμως ας μη ξεχνάμε να βλέπουμε ότι είναι και μια μεγάλη ευκαιρία  για να μεγαλώσουμε, να ανοιχτούμε σε άλλους κόσμους, σε άλλες συνήθειες σε άλλες όψεις της αλήθειας. Είναι ένας άλλος τρόπος να ταξιδέψουμε εκεί που με το φυσικό μας σώμα δεν θα μπορέσουμε πιθανά να πάμε.

  Υπάρχουν διάφορες αιτίες για την ύπαρξη αυτού του φαινομένου που μαστίζει την εποχή μας και θα ήταν χρήσιμο να τις ψηλαφίσουμε έστω και λίγο. Κάποιες από αυτές είναι:

  Έχουμε σήμερα την τάση να υιοθετούμε διάφορες αντιλήψεις από το περιβάλλον (χωρίς πάντα να τις φιλτράρουμε) μέσα στα πλαίσια της κοινωνικοποίησης μας. Ελάχιστοι έχουμε τη δύναμη να παλέψουμε για μια διαφορετική άποψη  που πιθανά θα έχουμε σε σχέση με την κοινή γνώμη. Συνήθως οι άνθρωποι προτιμούν να παρασυρθούν από το ρεύμα και έτσι ώστε να γίνουν αποδεκτοί από το σύστημα, να ενταχθούν μέσα σε αυτό με τις λιγότερες δυνατές πιέσεις και αντιστάσεις. Προτιμούν την ασφάλεια της κοινής γνώμης.

  Καλώς ή κακώς τα ΜΜΕ παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της άποψης του κόσμου για ένα θέμα. Με το να προβάλουν μεμονωμένες περιπτώσεις ατόμων τονίζοντας έντεχνα την αδυναμία ή τη δύναμη αυτών, περνούν εύκολα την άποψη τους χωρίς ο κόσμος να το καταλάβει. Π.χ. πάντα σχεδόν η γυναίκα παρουσιάζεται ως αδύναμη, άτομα από κάποιες συγκεκριμένες εθνικότητες παρουσιάζονται συνήθως ως κλέφτες ή από άλλες ως άτομα χωρίς ενδοιασμούς κλπ. Και εμείς όσο και να πιστεύουμε ότι δεν επηρεαζόμαστε τελικά επηρεαζόμαστε αργά – αργά αλλά σίγουρα.

  Ένα σοφό ρητό λέει «Η ημιμάθεια είναι χειρότερη και από τη αμάθεια».  Σήμερα γνωρίζουμε πολλά και από λίγο και αυτή η ημιτελής γνώση έχουμε την πεποίθηση ότι μας αρκεί για να έχουμε κριτική στάση και πολλές φορές απόλυτα μπροστά στις καταστάσεις και τους ανθρώπους. Επίσης οι γνώσεις που έχουμε δεν είναι πάντα από αξιόπιστες πηγές με αποτέλεσμα να είμαστε βουτηγμένοι μέσα στη θάλασσα της  ημιμάθειας και της φήμης. Όπως είναι πολύ λογικό μη γνωρίζοντας σωστά κάτι είναι πολύ εύκολο να πέσουμε σε λάθος αξιολόγηση.

  Ιδιαίτερα μεγάλο πρόβλημα επίσης είναι η απομόνωση των πνευματικών ανθρώπων από την επικαιρότητα, από τη μόδα. Όταν το φως μειώνεται το σκοτάδι αυξάνεται. Αυτός είναι ένας φυσικός νόμος. Έτσι και όταν οι σωστές- φωτεινές φωνές περιορίζονται αυξάνεται ο σκοταδισμός και η βία.

  Η γενικευμένη έλλειψη αξιών, ο άκρατος οικονομικός ανταγωνισμός, η επικράτηση της λογικής ότι το δίκαιο του ισχυρότερου επικρατεί πάντα, ο φόβος και η ανασφάλεια, η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους πάντες και τα πάντα και τέλος η ιδέα ότι πάνω από όλα μετράει η δική μας επιβίωση και ευημερία, μας κάνει να απομακρυνόμαστε με ταχύτητα από την ιδέα του ανθρωπισμού. Σήμερα υπάρχει έλλειψη ανθρωπισμού και τα αποτελέσματα αυτής της έλλειψης συμβάλουν ιδιαίτερα την ραγδαία ανάπτυξη του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

  Δεν μας αρέσει αυτό το φαινόμενο;  Διαφωνούμε με την έκταση που έχει πάρει το θέμα;  Πιστεύουμε ότι η βία φέρνει βία; Ότι η έκταση του φαινομένου του  ρατσισμού όχι απλά  δεν λύνει το πρόβλημα αλλά το εντείνει; Τότε, κάτι πρέπει να κάνουμε! 

  Δεν αρκεί να είμαστε οι «αντιρατσιστές του σαλονιού», όπου απλά τοποθετούμαστε κατά του ρατσισμού θεωρητικά μέσα σε ένα φιλικό περιβάλλον και εκ του ασφαλούς. Χρειάζεται να αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι τη συμπεριφορά μας στην καθημερινότητα, αρχίζοντας από την βαθιά γνώση της κατάστασης που πάμε να κρίνουμε, ή της κατάστασης που μας φοβίζει και επιβάλει επάνω μας μια ξενοφοβική τάση. Ας απαντήσει ο καθένας με ειλικρίνεια μέσα του πόσο ρατσιστής και πόσο ξενοφοβικός είναι στην δράση, στην καθημερινότητα.

  Σας παραθέτω στοιχεία από μια έρευνα που οργάνωσε το «Ευρωβαρόμετρο» κατά παραγγελία του «Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου» για τον ρατσισμό και την ξενοφοβία που πιστεύω ότι θα βοηθήσουν στην κατανόηση του θέματος που θέτω. Το βασικό ερώτημα της έρευνας ήταν: «Θεωρείτε θετικό χαρακτηριστικό για κάθε κοινωνία να αποτελείται από διαφορετικές φυλές, θρησκείες και κουλτούρες;» Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν κατά 64% ΝΑΙ.

  Και είναι εύλογο να αναρωτηθούμε: αν το 64% των ανθρώπων απαντούν όχι μόνο ότι δεν είναι ρατσιστές, αλλά ότι βλέπουν και θετικά την συμβίωση διαφόρων φυλών, τότε γιατί υπάρχει ρατσισμός; Από ποιους; Από τους αδιάφορους; Ή από το πολύ μικρό ποσοστό αυτών που όντως έχουν μια ξεκάθαρη ρατσιστική ιδεολογία;

  Μήπως δεν έχουμε δει βαθιά μέσα μας;

  Πως θέλουμε να νικήσουμε κάτι όταν δεν το αναγνωρίζουμε καν; Ας ξεκινήσουμε από το να αναγνωρίσουμε τους δικούς μας φόβους. Αυτούς τους φόβους θα πρέπει να τους γνωρίσουμε καλά, να φύγουμε από την ασάφεια που προσφέρει η άγνοια ή η άποψη των πολλών. Να ερευνήσουμε και να έχουμε μια εμπεριστατωμένη άποψη για τα πράγματα.

  Θα βοηθήσει πολύ να επιβάλουμε στον εαυτό μας (γιατί όχι) να θυμάται συχνά ότι για τις πράξεις του ενός σε μια οικογένεια δεν ευθύνονται όλοι το ίδιο. Δεν μπορούμε να χαρακτηρίζουμε μια οικογένεια ως κακή επειδή ένα μέλος της έκανε μια αξιόποινή πράξη. Αυτό δεν είναι δίκαιο. Ο κάθε άνθρωπος είναι μια ισάξια οντότητα με οποιαδήποτε άλλη και υπεύθυνος για τις πράξεις του.

  Να ξεχωρίσουμε τις πνευματικές φωνές από τις επιφανειακές φωνές και να επενδύσουμε χρόνο και σε αυτές.

  Αν κάνουμε αυτά τα λίγα για αρχή θα μπορέσουμε σιγά- σιγά να βγούμε από την ομίχλη της ημιμάθειας και της κοινής γνώμης, θα μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε τη δική μας άποψη και να τη στηρίξουμε με φυσικότητα, και τότε το φαινόμενο θα αρχίσει να ελαττώνεται. Άλλωστε πάντα θα πρέπει να έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι κάθε βελτίωση της κοινωνίας αρχίζει με αυτή του ατόμου.

  Θα ήθελα να κλείσω αυτό το μικρό σχολιασμό με τα εύστοχα λόγια της Μαριάννας Τζιαντζή «…και ο σημαντικότερος βιολιστής του καιρού μας δεν δικαιώνεται αν συνεχίζει να παίζει το βιολί του στην όχθη του ποταμού όταν κάποιος πνίγεται φωνάζοντας βοήθεια», έγραφε το 1958 ο Τζον Μπέρτζερ. Σήμερα η κραυγή για βοήθεια δυναμώνει ή μάλλον έρχεται πιο κοντά στη δική μας όχθη, στα δικά μας αυτιά. Πολλοί πιστεύουν πως αν βοηθήσουμε τους μισοπνιγμένους, κινδυνεύουμε κι εμείς να βυθιστούμε – κι έτσι δεν παίζουν καν βιολί αλλά χτυπούν τα τύμπανα του πολέμου. Εύκολα όμως το σύνθημα «έξω οι ξένοι» μπορεί να γίνει «στον πάτο οι ξένοι» και ας πνιγούν όπου θέλουν (και ήδη πνίγονται είτε στις θάλασσές μας είτε από ασφυξία μες στις νταλίκες)

  Μαριάννα Τζιαντζή – άρθρο με τίτλο «Οι πικροί Ανθοί του πόνου»

   

• Τραγούδι.  Πρίγκιπας Λεμόνης και αντιρατσιστική παιδεία

Ο πρίγκιπας Λεμόνης

αρρώστησε βαριά

………………………………………..

Εδώ, σ’ αυτή τη χώρα

πω πω τι συμφορά

‘ο, τι δεν είν’ λεμόνι

το βλέπουν πονηρά.

Τους “ξένους” τους φοβούνται

τους βλέπουν με θυμό

μην έρθουν και τους στύψουν

και πάρουν το χυμό!

• Αντιρατσιστικό τραγούδι. “Φταίει πάντα η αλεπού;”

Φταίει πάντα η αλεπού; 

(Στίχοι – μουσική: Γ. Σακελλαρίδης)

Κυρ- Αλεπού , κυρ- αλεπού,

σ’ όλα τα παραμύθια

σου δίνουν ρόλο πονηρής

και λεν πως είν’ αλήθεια.

Τ ι φταίει πάντα η αλεπού

να ζει “στιγματισμένη”

να μην ακούσει μια φορά

λόγο καλό η καημένη;

Εύκολο να φορτώνουμε

μόνο στις αλεπούδες

όποιο κι αν γίνεται κακό

έστω κι αν φταιν οι αρκούδες!

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ “ΦΤΑΙΕΙ ΠΑΝΤΑ Η ΑΛΕΠΟΥ;”ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-5

Ρωτήσαμε ένα παιδί μεταναστόπουλο. Αν στη θέση της αλεπούς και της αρκούδας βάζαμε ανθρώπους τι θα είχε να πει εκείνο; Και είπε: “Εμείς οι ξένοι είμαστε σαν τις αλεπούδες του τραγουδιού!”

• Τραγούδι.” Η πάπια και ο ποντικός” (Αντιρατσιστικό τραγούδι).

(Στίχοι – μουσική: Γ. Σακελλαρίδης)

Τον είπαν βρωμοποντικό

γιατί ‘ ρθε από κάπου αλλού

κι όλοι τον απορρίψανε

και τα φαγιά τους κρύψανε!

Μονάχα η πάπια τόλμησε

τον ποντικό να πάει να βρει,

να τον γνωρίσει πιο καλά,

αντί με φήμες να μιλά.

Δεν ήταν βρωμοποντικός,

ήτανε ένας ποντικός!

κι η πάπια που τον ένιωσε

ευθύς δυο “κόσμους” ένωσε.

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ “Η ΠΑΠΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΝΤΙΚΟΣ” ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ-6

• O ρατσισμός “πάει” σχολείο…

  Δημοσιεύθηκε Κυριακή 5 Ιουνίου 2011 11:07    (ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΡΟΔΙΑΚΗ)

  Αναγνώστηκε 2994 φορές

  SHARE THIS ARTICLE

   Facebook Twitter Share via email Αντιγραφή συνδέσμου

  Γράφει ο μουσικοπαιδαγωγός Γιώργος Σακελλαρίδης

  Ο Ρατσισμός απέναντι στους εθνοπολιτισμικά διαφορετικούς μαθητές, δεν είναι «απών» από τα σχολεία μας. Συχνά μάλιστα είναι έντονος, «ολοζώντανος» δίπλα μας, μέσα στην τάξη, όπως συμβαίνει και στο γενικότερο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας, που και στον τομέα αυτό στην πλειοψηφία της, ακολουθεί και μιμείται τους υπόλοιπους «πολιτισμένους» λαούς. Γιατί ο ρατσισμός «δεν έχει πατρίδα».

  Το σχολείο έχει λοιπόν άλλη μια εκπαιδευτική «υποχρέωση». Να οδηγήσει τα παιδιά μέσα από τους «δρόμους» της αντιρατσιστικής εκπαίδευσης με τέτοιο τρόπο, ώστε αυτά να μάθουν να μπαίνουν στη θέση και στα συναισθήματα του «άλλου», του «ξένου», του μετανάστη .Ακόμη, να τα βοηθήσει να αναπτύξουν ανοχή , εκτίμηση, σεβασμό , απέναντι στους έθνο- πολιτισμικά διαφορετικούς. Να μάθουν να σκέφτονται με πιο «δίκαιο» και ανθρωπιστικό τρόπο βάζοντας όσο είναι δυνατόν στο περιθώριο, προκαταλήψεις και στερεότυπα που φέρνουν ήδη από το οικογενειακό περιβάλλον, «ακονίζοντας» έτσι την κριτική τους σκέψη.

  Κάθε φορά που μας φοβίζει η παρουσία άλλων ανθρώπων εξαιτίας της πραγματικής ή υποθετικής διαφορετικότητας τους , είναι που αρχίζει να κάνει την εμφάνιση του ο ρατσισμός. Αν στραφούμε εναντίον αυτών των ανθρώπων, αν πιστέψουμε πως αυτοί είναι υπεύθυνοι για τις δικές μας δυσκολίες (οικονομικές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές και άλλες), τότε ενεργούμε ρατσιστικά.

  Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι ελάχιστοι από μας δεν εμφανίζουμε ή δεν έχουμε εμφανίσει κάποιες φορές, ρατσιστικές συμπεριφορές.

  Ρατσιστής είναι αυτός που τοποθετεί το εαυτό του στην πλευρά των «καλών», βάζοντας συγχρόνως τους άλλους, τους διαφορετικούς, σ’ ένα κατώτερο επίπεδο. Κι’ όλα αυτά επειδή οι υπαρκτές ή ανύπαρκτες διαφορές του άλλου χαρακτηρίζονται από τον ρατσιστή ως αρνητικά και ανεπιθύμητα στοιχεία.

  Ρατσισμός είναι η μεροληπτική και προκατειλημμένη αντιμετώπιση ορισμένων ατόμων, ομάδων ή φυλών, που δέχονται μια διαρκή καταπίεση την οποία προκαλούν κοινωνικές στερεοτυπικές αντιλήψεις.

  Ο ρατσισμός είναι στην ουσία αποτέλεσμα της δυνατότητας κάποιου να ασκεί εξουσία απέναντι σε άλλους, η ύπαρξη δηλαδή μιας μορφής δύναμης. Γι’ αυτό , εμφανίζεται ευκολότερα σε συνθήκες όπου παρατηρείται ανισορροπία στην κοινωνική , την πολιτική, την εκπαιδευτική δύναμη μεταξύ των ατόμων και προέρχεται βέβαια από την πλευρά των δυνατών.
  Μήπως αυτή η «αόρατη» αλλά στην πραγματικότητα υπαρκτή εξουσία που ασκούν οι γηγενείς μαθητές στους αλλοδαπούς συμμαθητές τους, είναι η αιτία που οδηγεί αρκετούς από τους τελευταίους, να εμφανίζουν κάποιες φορές, ακραίες επιθετικές συμπεριφορές μέσα στο χώρο του σχολείου;

  Από το βιβλίο μας, « Οδηγός Διαπολιτισμικής Μουσικής Εκπαίδευσης», μεταφέρουμε το παρακάτω κείμενο: «Εξυπακούεται ότι εύκολα ό,τι συμβαίνει στο γενικότερο πλαίσιο της κοινωνίας μεταφέρεται στο σχολικό περιβάλλον. Γι’ αυτό . ο εκπαιδευτικός καλείται να αναπτύξει στοιχεία από τη δική του προσωπικότητα, να αγωνιστεί με τον δικό του τρόπο για να συμβάλει στην όσο το δυνατόν μείωση των ρατσιστικών αντιλήψεων , πρώτα μέσα στη δική του τάξη. Αυτή είναι η πρώτη αχτίδα ελπίδας».

  Ας έρθουμε τώρα στην πράξη. Για δουλεία στην τάξη, προτείνουμε το παρακάτω παιδικό τραγούδι που μπορεί κάποιος να το βρει (και ηχογραφημένο), στο βιβλίο μας με τίτλο: «Παιδικό Τραγούδι και Ανθρώπινη Διαφορετικότητα»(εκδόσεις, Νάκας- Παπαγρηγορίου). Στο ίδιο βιβλίο υπάρχουν ακόμη, 11 τραγούδια κατάλληλα για το θέμα της Ανθρώπινης Διαφορετικότητας και του σεβασμού απέναντι σε αυτήν. Ακόμα , υπάρχει κατάλληλη εικονογράφηση που φέρνει στο προσκήνιο το θέμα της αξίας της Ανθρώπινης Διαφορετικότητας, καθώς και δημιουργικά φύλλα εργασίας.

  ΕΝΑ ΤΡΙΓΩΝΟ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΩΝ
  (Στίχοι- Μουσική: Γ. Σακελλαρίδης)
  Στων κύκλων τη χώρα
  Για κακή του ώρα
  Βρέθηκε ένα τρίγωνο
  Πω! Πω! Πω! Αλίμονο!

  -« Πως είναι έτσι μωρέ αυτός
  Αλλού χοντρός κι αλλού λεπτός.
  Μύτες απ’ έξω και μέσα γωνίες
  Καμπύλη καμία, μονάχα ευθείες».

  Είπε ένας κύκλος με καπελάκι
  Με ροζ παπούτσια και μοβ σακάκι.
  Και κάτι άλλοι που τον ακούσαν
  Είπαν πως διόλου δεν διαφωνούσαν.

  Κι ένας με πούρο , χοντρός , βαρέλι
  «ο ξένος», είπε, «εδώ τι θέλει;
  Ξέφραγο αμπέλι έγινε τώρα
  Αγαπητοί μου η κυκλοχώρα».

  «Έτσι όπως πάει πλέον το πράγμα
  Ευθείες , κύκλοι, γωνιές αντάμα,
  Πρόβλημα βλέπω στην εργασία.
  Γι’ αυτό ελάτε συνεργασία!»

  Και μαζευτήκαν για να τα πούνε
  Πολύ πασχίσανε λύση να βρούνε!
  « Έξω, να φύγει, φτάνουν οι φίλοι!
  Δεν είναι ούτε καν μία καμπύλη».

  «Ξέρουμε όλοι Γεωμετρία,
  Ίση τα σχήματα έχουν αξία».
  Είπε ένας κύκλος με ματογυάλι.
  «Ανοησίες». Του λεν οι άλλοι.

  «ʼκου , εμένα δεν θα με πείσεις
  Ούτε και θα με τετραγωνίσεις.
  Είμαι ένας κύκλος που δεν αλλάζει».
  ʼρχισε ο Φούσκας πια να φωνάζει.

  Και να: Χτυπιέται και να: αφρίζει.
  «Αϊ στο ρόμβο», τέλος ψελλίζει.
  Ώσπου τρεχάτος φτάνει ο Μπαλάκης
  Ο Τοσοδούλης ο Πινγκπονάκης.

  «Τρέξτε να δείτε, ελάτε τώρα.
  Κάποιος αλλάζει αυτή τη χώρα.
  Και μ’ άλλα σχήματα τους κύκλους
  Μα η στρογγυλάδα δείτε πως μένει!»

  Όλοι κοιτούσαν με περηφάνια,
  Τρίγωνα, ρόμβους, μες σε στεφάνια.
  Και να ταιριάζουν και ναν’ ωραία
  Όλα τα σχήματα μαζί, παρέα.

  Κι ο κύριος Φούσκας πάλι φωνάζει.
  «Φίλε μου τρίγωνο» και τα’ αγκαλιάζει!
  «Παίξτε τα όργανα , με κάθε σχήμα
  Να μη χορέψουμε ; θα είναι κρίμα».

  Και στήσαν γλέντι ώσπου μεθύσαν.
  Να μη χωρίσουν, τ’ αποφασίσαν.
  Καθένας κάτι, μικρό, μεγάλο,
  Είχε να κάνει και για τον άλλο.

• Οχι στο ρατσισμό… Οχι στη σιωπή των καλών ανθρώπων….

  Δημοσιεύθηκε Δευτέρα 8 Οκτωβρίου 2012 12:06 (ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΡΟΔΙΑΚΗ)

  Αναγνώστηκε 1325 φορές

  SHARE THIS ARTICLE

   Facebook Twitter Share via email Αντιγραφή συνδέσμου

  Γράφει ο Γιώργος Σακελλαρίδης
  διδάκτορας μουσικής παιδαγωγικής και διευθυντής Χορωδιών
  «Εκείνο για το οποίο η δικιά μας γενιά θα μετανιώσει πικρά δεν θα είναι τόσο η σκληρότητα και οι αδικίες των κακών ανθρώπων, όσο η απαράδεκτη σιωπή των καλών».
  Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ.

  Ζούμε σε μια ιστορική περίοδο όπου η οικονομική ανέχεια εξαπλώνεται όλο και περισσότερο στη χώρα μας και όχι μόνο. Αυτό αποτελεί τον πρώτο σοβαρό λόγο που «επιτρέπει» στο ρατσισμό να κάνει την εμφάνιση του με πολύ δυναμικό τρόπο (πρωτόγνωρο ίσως για τα ελληνικά δεδομένα) και στους ρατσιστές να «παίρνουν» στα χέρια τους το «νόμο» και την «τάξη»!

  Κι όλα αυτά με την σιωπηρή συγκατάβαση των πολιτικών ηγεσιών που ως τώρα εναλλάσσονται στη Χώρα μας. Με τον τρόπο αυτό, οι πολιτικές ηγεσίες, «αποκρύπτουν» την ανικανότητα τους να δώσουν λύσεις.

  Οι ρατσιστές συμπεριφέρονται με τον πιο απλό και εύκολο τρόπο γι’ αυτούς. Τι κάνουν; Μεταθέτουν τις ευθύνες, από αυτούς που πράγματι ευθύνονται για το πρόβλημα, δηλαδή από τις πολιτικές και οικονομικές ηγεσίες των ισχυρών χωρών, στους μετανάστες-εργάτες των χωρών του τρίτου κόσμου, στους μετανάστες του πρώην ανατολικού μπλοκ, σε φυλετικές και εθνικές μειονότητες, σε οικονομικά και κοινωνικά περιθωριοποιημένες ομάδες.

  Με άλλα λόγια, εφαρμόζουν τις απάνθρωπες μεθόδους τους, σε όσους είναι ασθενέστεροι απ’ αυτούς. Στους φτωχούς και αδύναμους αλλοδαπούς (αν και τους εμφανίζουν ως «κραταιούς» και ως «θύτες», ως «φταίχτες»). Αυτοί είναι τα «θύματα» τους. Στους πιο ισχυρούς φέρονται με υποτέλεια.

  Ο ρατσισμός είναι μια «αλυσίδα παραλογισμού». Οι ρατσιστές στην Ελλάδα έχουν ως «αποδιοπομπαίους τράγους», «ξένους» από κάποιες συγκεκριμένες «φτωχές» χώρες, όπως κι η δική μας χώρα. Οι ρατσιστές στη Γερμανία – αυτή την περίοδο- έχουν ως «αποδιοπομπαίους τράγους» τους «φτωχούς» και «αφερέγγυους» Έλληνες!

  Μια εύκολη δικαιολογία του θεσμοθετημένου ή μη ρατσισμού συνοψίζεται στις λέξεις: «παράνομοι μετανάστες».
  Ξεχνούν πως όλοι έχουμε στα «χέρια» μας μια άτυπη «ταυτότητα» που πάνω της γράφει… «ά ν θ ρ ω π ο ς» και πως η μοίρα του «μετανάστη» ήταν πάντα κοινή. Τουλάχιστον για τους πολίτες των «φτωχών» χωρών όπως και η δική μας χώρα.

  Όσο περισσότερο θα εξαπλώνεται το φαινόμενο του ρατσισμού στη χώρα μας, τόσο περισσότερο θα κινδυνεύει ο πολιτισμός μας. Κι ας πιστεύουν το αντίθετο οι ρατσιστές.
  Οι ρατσιστές πάντα γνώριζαν (και γνωρίζουν) «τη μισή» ιστορία. Αυτή που εξυπηρετούσε (και εξυπηρετεί) τις ναζιστικές και φασιστικές οπτικές.

  Αν κάποιος είναι πράγματι «παράνομος μετανάστης» δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον αφανίσουμε ως ανθρώπινη οντότητα. Αυτό που πρέπει να κάμουμε είναι να βρούμε μια «ανθρωπιστική»- με όλη τη σημασία της λέξης- λύση για το πρόβλημα του.

  Αξίζει τον κόπο να διαβάσει κανείς το «σλόγκαν» που συμπεριέλαβαν μαθητές Γυμνασίου σε ένα κείμενο τους με θέμα το ρατσισμό.
  «Όλοι οι άνθρωποι είναι μεταξύ τους ίσοι. ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΟΙ ΡΑΤΣΙΣΤΕΣ!… ΔΙΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΙ».

  Η έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας και γενικότερα η πνευματική φτώχεια, είναι σημαντικές αιτίες που συνδέονται με το φαινόμενο του ρατσισμού.
  Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα , με σκοπιμότητα, απαξιώνουν την «εφαρμογή» της συναισθηματικής αγωγής. Κι αυτό γιατί δεν ενδιαφέρονται για την αληθινή ευτυχία των ανθρώπων, ούτε για την εξάπλωση σημαντικών αξιών της ανθρωπιστικής παιδείας όπως, η ισότητα, η δικαιοσύνη, ο σεβασμός του «άλλου» του διαφορετικού, η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση.

  Επειδή το πρακτικό και το «χειροπιαστό» έχουν πάντα ιδιαίτερη αξία, και επειδή αναφερόμαστε σε εκπαιδευτικά συστήματα και σε σχολεία, θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια ένα «ποίημα» – τραγούδι, κατάλληλο να δουλευτεί με παιδιά των τεσσάρων τελευταίων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου και της Α! τάξης του Γυμνασίου. Συγκαταλέγεται σε αυτό που καλούμε, «Αντιρατσιστική Μουσική Εκπαίδευση».

  Η ΠΑΠΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΝΤΙΚΟΣ
  (Στίχοι- Μουσική: Γ. Σακελλαρίδης)
  Τον είπαν βρομοποντικό,
  Γιατί ήρθε από κάπου αλλού,
  Κι όλοι τον απορρίψανε
  Και τα φαγιά τους κρύψανε.

  Μόνο η πάπια τόλμησε
  Τον ποντικό να πάει να βρει,
  Να τον γνωρίσει πιο καλά
  Αντί με φήμες να μιλά.

  … Δεν ήταν βρομοποντικός,
  Ήτανε ένας ποντικός!
  Κι η πάπια που τον ένιωσε,
  Ευθύς δυο κόσμους ένωσε.

  Από το ρατσισμό των ζώων (αλλά και την ενσυναίσθηση και την αλληλεγγύη της πάπιας), εύκολα οδηγείται η συζήτηση στον φυλετικό –και όχι μόνο- ρατσισμό, σε επίπεδο ανθρώπων.
  Αξίζει τον κόπο να «δώσουμε» από τον εκπαιδευτικό και γονεϊκό μας χρόνο, για να «παλέψουμε» το ρατσισμό. Πριν η κοινωνία μας βρεθεί μπροστά σε ανυπέρβλητες δυσκολίες, πριν οδηγηθούμε σε πολιτιστική «δύση».

            Η ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΙΣΣΑ ΚΑΙ ΤΑ ΦΕΓΓΑΡΟΠΑΙΔΑ

                                    ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Εισαγωγικό Κείμενο

Ένα μουσικό παραμύθι όπου η αγάπη, η φιλία, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη, η αποδοχή, η καλοσύνη, ο σεβασμός, η πίστη σ’ ένα σκοπό , μα και η συνεργασία και η ταπεινότητα,  είναι διαρκώς εκεί!

Δίπλα τους το χιούμορ, η φαντασία, το τραγούδι, ο χορός, το παιχνίδι.

Πρωταγωνιστές σ’ αυτό  το μουσικό παραμύθι, η αστροναύτισσα που την έλεγαν «Καλή», τα Φεγγαρόπαιδα κι ένας ερωτευμένος ελέφαντας που βρέθηκε στη σελήνη!

Συμπρωταγωνιστές τα παιδιά που ζουν το παραμύθι με το μυαλό, τα συναισθήματα, με το σώμα «εν κινήσει».  Γιατί τούτο το παραμύθι, εκτός των άλλων, βιώνεται – δραματοποιείται.

                                             Η ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΙΣΣΑ ΚΑΙ  ΤΑ ΦΕΓΓΑΡΟΠΑΙΔΑ

 Η «Καλή», έμενε κάπου στη γη. Ονειροπολούσε με τις ώρες! Χωρίς κανείς να της το’ χει πει ποτέ, βαθιά μέσα της ήξερε, πως  ό, τι βάζει κανείς στο νου και στη φαντασία του και το θέλει πολύ, κάποια μέρα το πετυχαίνει!  Να. Και τούτη τη στιγμή, δεν φτάνει που ονειροπολεί,  τραγουδά και το αγαπημένο της τραγούδι. Τραγουδιστή ονειροπόληση που λένε! Σους… ησυχία… να την ακούσουμε!

Όταν το φεγγάρι έχει

πόνο στο λαιμό του,

πιπιλά εν’ αστεράκι

κι’  είναι για καλό του!

Όταν το φεγγάρι θέλει

Να’  βγει με παρέα,

κάνει το νερό καθρέφτη

να ντυθεί ωραία!

Όταν το φεγγάρι γίνει 

κίτρινο μπαλόνι,

τότε μέρα με τη μέρα

όλο ξεφουσκώνει!

Όταν το φεγγάρι πάλι

θέλει παιχνιδάκια

και χορούς μα και αγάπη,

τρέχει στα παιδάκια!

Η Καλή όμως ήθελε να τρέξει στο φεγγάρι. Να το φτάσει, να του κάνει μια μεγάλη αγκαλιά, να το “εξερευνήσει!”. “Αχ και να γινόμουν αστροναύτισσα!” Αχ και πάλι Αχ, έλεγε και ξανάλεγε. Και τότε άρχιζε να τραγουδά το τραγούδι που τη δυνάμωνε και δεν άφηνε τη φαντασία της να ησυχάσει… κι όλο πιο πολύ σκεφτόταν: “Μια μέρα θα γίνω Αστροναύτης!”

Θα γίνω αστροναύτης

σε πύραυλο θα μπω

ταξίδι στο φεγγάρι

θα κάνω αληθινό. 

Και στο φεγγάρι πάνω

θα δεις να περπατώ

τριγύρω απ’ τους κρατήρες

θα τρέχω να κρυφτώ.

Μπορεί κι εκεί να βρω παιδιά

μπορεί κι αυτό να γίνει

και όλοι να χορέψουμε

κει πάνω στη σελήνη.

Και τα βράδια, όλο ονειρευόταν πραγματικά ταξίδια στο διάστημα. Κι όλο έβλεπε να φτάνει με τον πύραυλο της στο φεγγάρι… και κείνο να της λέει… “καλώς την Καλή… σε περίμενα…!” Ώσπου άκουγε τον πατέρα και τη μητέρα να της λένε: “Ξύπνα Καλή… ώρα για σχολείο”.

Από τάξη σε τάξη, από σχολείο σε σχολείο κι από κει στο πανεπιστήμιο, η Καλή πάσχιζε να κάνει το όνειρο της πραγματικότητα. Κι επειδή το ήθελε πάρα πολύ και δούλεψε γι αυτό, τα κατάφερε!

Μια μέρα λοιπόν, ήταν αυτή,  η Καλή, που πήρε την εντολή από την “Υπηρεσία Διαστημικών Ταξιδιών”, να πετάξει για το φεγγάρι! Ποια θα ήταν η αποστολή  της όμως; Το χαρτί που της έστειλαν, έγραφε μεταξύ άλλων: … «για να εξερευνήσεις αν υπάρχουν θησαυροί στο φεγγάρι!»

Η Καλή δεν έκανε κανένα σχόλιο για το σκοπό της αποστολής . Ετοιμάστηκε. Αποχαιρέτησε συγγενείς και φίλους, σαν να πήγαινε ένα ταξίδι αναψυχής, πήρε μαζί της την αγαπημένη της κούκλα τη «Σελήνη» και πήρε στη θέση της στον πύραυλο.

Εύκολα και γρήγορα πέρασε ο χρόνος για την Καλή ώσπου να φτάσει στο φεγγάρι που το αγαπούσε τόσο όσο και την  κούκλα της , τη “Σελήνη» που πάντα της έλεγε όλα της τα μυστικά , γιατί ήταν η καλύτερη της φίλη! Γιατί η «Σελήνη» ήξερε να την ακούει!

Όταν προσσεληνώθηκε και πάτησε στην πιο ανεξερεύνητη πλευρά του φεγγαριού , δεν πίστευε στα μάτια της. Παιδιά, πολλά παιδιά γύρω τριγύρω της, έτρεχαν, έπαιζαν, κι ήταν χαμογελαστά, τόσο, που τα πρόσωπα τους έμοιαζαν με μικρά φωτεινά φεγγάρια. Δεν έμοιαζαν βέβαια πάρα πολύ με τα παιδιά της γης, μα είχαν κι αυτά, σαν όλα τα παιδιά στο απέραντο σύμπαν, χαμόγελο, αθωότητα, και κέφι για παιχνίδια…

Πριν να το καταλάβει καλά-καλά, εκείνα, έτρεξαν κοντά της, την πήραν από τα χέρια, λες και την περίμεναν. Αυτή δεν ήταν απλή συνάντηση. Ήταν υποδοχή καλής φίλης. Ήταν καλωσόρισμα όλο αγάπη!

Δεν πέρασε ούτε λεπτό και τα φεγγαρόπαιδα ξεκίνησαν να χορεύουν και να τραγουδούν, γύρω από την Καλή. Εκείνη, δεν ήξερε ούτε το τραγούδι, ούτε τα βήματα του χορού. Μα ούτε αυτή, ούτε τα φεγγαρόπαιδα νοιάζονταν για όλα τούτα. Έφτανε η χαρά που έβλεπαν ο ένας στο πρόσωπο του άλλου.

Μέχρι να πεις “πανσέληνο”, όλοι χόρευαν και τραγουδούσαν! Μαζί φυσικά και η Καλή!

Τραγούδι, τραγουδάκι

σε κύκλο βάλτε το

κι’ αν κουραστεί σταθείτε 

και ξεκουράστε το.

Μα πάλι ξαναρχίστε

μη χάνετε καιρό

χαρείτε το τραγούδι

χαρείτε το χορό.

Τραγούδι, τραγουδάκι

σε κύκλο αν ζαλιστεί,

απλώστε του χεράκι

καλά για να πιαστεί.

Τραγούδι, τραγουδάκι

σε κύκλο βάλτε το

κι αν κουραστεί σταθείτε

και ξεκουράστε το. 

Αυτό που άρεσε πολύ στην Καλή  ήταν ότι κάθε τόσο οι χορευτές σταματούσαν να τραγουδούν και να χορεύουν και γίνονταν “αγάλματα” . Και πάλι τραγούδι και πάλι κίνηση… και ξανά “αγάλματα!” Αυτό δεν ήταν χορός! αυτό δεν ήταν τραγούδι! Αυτό ήταν παιχνίδι!

Ξαφνικά η Καλή τα έχασε. Είδε όλα τα παιδιά να φεύγουν από το χορό τρέχοντας… και που πήγαιναν παρακαλώ; Πήγαιναν να προϋπαντήσουν έναν ελέφαντα! Ελέφαντας στο φεγγάρι; σκέφτηκε η Καλή. Κι ως που να αποτελειώσει τη σκέψη της , τα παιδιά έφεραν κοντά τον ελέφαντα για να της τον συστήσουν.

“Από δω ο κύριος “ερωτευμένος ελέφαντας!’’ ‘’Κι από δω η κυρία αστροναύτισσα!”… «Και η κούκλα μου η Σελήνη», πρόσθεσε εκείνη.

Ο ελέφαντας έδωσε ευγενικά την προβοσκίδα του στην Καλή! Μα η Καλή, παρ’ ότι ήταν πολύ φιλική, είχε μια όψη όλο απορία.

Ένα φεγγαρόπαιδο που το κατάλαβε, πήρε ένα μουσικό όργανο που έμοιαζε με μισοφέγγαρο και τραγούδησε…

Πετάει, πετάει ο ελέφαντας;

κι όμως παιδιά πετάει!

Κάτι σπουδαίο έγινε

κι η γη δεν τον κρατάει.

Τον είπε η ελεφαντίνα του

ωραίο παλληκάρι

και μια και δυο ο ελέφαντας

φούσκωσε από καμάρι.

Τώρα στα σύννεφα ψηλά

πετάει απ’ τη χαρά του,

Φτερά κάνει ο ελέφαντας

τα δυο μεγάλα αυτιά του!

Αργά, αργά προσεκτικά

στα σύννεφα πετάει

κι αν πέσει από τα σύννεφα

είναι γιατί αγαπάει!

Και τότε ένα άλλο φεγγαρόπαιδο είπε για να τ’ ακούσει η Καλή: ” Αυτό το τραγούδι το τραγουδούσαν για πολύ καιρό οι ελέφαντες στη ζούγκλα όταν είδαν τον κύριο από δω”, δείχνοντας τον ελέφαντα, “να πετά όλο και πιο ψηλά, ώσπου τον έχασαν από τα μάτια τους. Μετά από μέρες, ο ερωτευμένος ελέφαντας, έφτασε εδώ. Κι από την πρώτη στιγμή γίναμε όλοι αχώριστοι φίλοι”.

“Καλά, κι εσύ κύριε “ερωτευμένε ελέφαντα” δεν σκέφτεσαι να γυρίσεις στην καλή σου στη γη; μπορώ να σε πάρω μαζί μου όταν επιστρέφω, αν θέλεις βέβαια”.

“Μπα”, απάντησε εκείνος, σκουπίζοντας με την προβοσκίδα του ένα δάκρυ που κύλησε από το αριστερό του μάτι. “Η καλοσύνη και η αγάπη των φεγγαρόπαιδων δεν με αφήνουν να φύγω. Προτιμώ να έρθει η καλή μου εδώ!”. Κανείς δεν θα βρει καλύτερο τόπο από τη σελήνη. Και πιο πολύ οι ερωτευμένοι, όπως εγώ!”

“Γι’ αυτό, σε παρακαλώ , όταν γυρίσεις στη γη, πήγαινε ως τη ζούγκλα, βρες τη μοναδική ελεφαντίνα με ροζ προβοσκίδα και πες της ότι την αγαπώ τρελά!’’

“Λες να φουσκώσει τότε από χαρά , όπως εσύ φούσκωσες από καμάρι, να πετάξει και να έρθει κοντά σου;”, είπε η Καλή.

“Ωραία θα ‘ταν. Μόνο σε παρακαλώ, δώσε της ένα καλό διαστημικό χάρτη για να βρει πιο εύκολα το φεγγάρι… ξέρεις, πάντα είχε ένα πρόβλημα με τον προσανατολισμό… γι’ αυτό δα έπεσε και πάνω μου! Γι’ αυτό με ερωτεύτηκε!”.

“Α! φιλαράκο ερωτευμένε ελέφαντα!” του απάντησε η Καλή. “Μου θύμησες την ιστορία του πρίγκιπα Πεπόνη και της όμορφης Πατάτας! Ήταν κι αυτοί ερωτευμένοι!”

“Τι λες καλέ; με προσβάλλεις. Τι δουλειά έχω εγώ με πεπόνια και πατάτες: Εγώ είμαι απλώς ένας ερωτευμένος ελέφαντας! Δεν ασχολούμαι με τη μαναβική! Τέλος πάντων… πες την ιστορία σου να την ακούσουν και τα φεγγαρόπαιδα”… και τέντωσε κι αυτός τ’ αυτιά του.

“Α! Σε παρακαλώ! Δεν θα την πω, θα την τραγουδήσω!”

“Θα χορέψουμε κιόλας”; ρώτησαν κάτι Φεγγαρόπαιδα.

“Όποιος θέλει χορεύει, όποιος θέλει χτυπά παλαμάκια, όποιος θέλει τραγουδά, όποιος θέλει μόνο ακούει”, απάντησε εκείνη και ξεκίνησε την τραγουδιστή ιστορία.

Ο πρίγκιπας Πεπόνης

αρρώστησε βαριά.

Με πυρετό τον βρήκαν 

και πόνο στην καρδιά.

Τρέχουν οι δασκάλες 

με φάρμακα πολλά

τον πρίγκιπα Πεπόνη 

να κάνουνε καλά.

Μπάμιες υπασπιστές μου

ελάτε να σας πω

δεν έχω άλλο πόνο

μ’ αρέσει το κρυφτό!

Την όμορφη πατάτα

αν δεν την παντρευτώ,

μέσα στο σιντριβάνι

θα πέσω να λουστώ!

“Μπράβο Λιλή!” φώναξε ο ελέφαντας, σηκώνοντας ψηλά την προβοσκίδα του.

“Όχι Λιλή. «Καλή» είναι τ’ όνομα της, είπαν τα  Φεγγαρόπαιδα.

“Μπράβο, μπράβο”, φώναξαν όλα, που σε κάθε επανάληψη του τραγουδιού τραγουδούσαν κι αυτά μαζί της.

Μετά από λίγο όμως, εκεί πάνω σε μια σύντομη παύση από τα “μπράβο” και τα γέλια, ακούστηκε: “Κυρία αστροναύτισσα, δεν μας είπες όμως, πως απ’ τα μέρη μας;”

“Ουμ…», ψέλλισε τότε η  Καλή… ήταν ένα ουμ αμήχανο. Λες και ήθελε να κερδίσει χρόνο … να μην “τρέξει” η γλώσσα πριν από τη σκέψη της.

“Με έστειλαν εδώ να εξερευνήσω αν υπάρχει…” και κοντοστάθηκε. Δεν έπρεπε να τους πει ακόμα την αλήθεια… χρειαζόταν χρόνο για να κάνει την εξερεύνηση που δεν ήταν άλλη από το να διαπιστώσει αν υπήρχαν ή όχι, φιλία και αγάπη στη σελήνη! Γιατί έτσι καταλάβαινε εκείνη τη λέξη «θησαυροί»! Που να ‘ξερε ότι τα μέλη της «Υπηρεσίας Διαστημικών Ταξιδιών» εννοούσαν πραγματικούς θησαυρούς (στερεούς, υγρούς, αέριους), δεν έχει σημασία, μόνο να έδιναν πλούτη σε χρήμα!

“Α! λοιπόν πρότρεξαν δυο-τρία φεγγαρόπαιδα που λες και είχαν «διαβάσει» το μυαλό των ανθρώπων. Ήρθες να εξερευνήσεις αν εδώ στο “σπίτι” μας έχουμε πολύτιμους λίθους ή άλλους θησαυρούς!”

“Εμ βέβαια, όλοι εσείς οι Γήινοι μόνο τους θησαυρούς και τα χρήματα έχετε στο νου σας!” ακούστηκαν κάποιες  θυμωμένες φωνές  Φεγγαρόπαιδων.

“Δε φαίνεται η Καλή τέτοιος τύπος”, είπε μια μικρή παρέα.

“Μήπως ήρθες στη σελήνη για να ανακαλύψεις ερωτευμένους ελέφαντες σαν εμένα; είπε ο ελέφαντας γελώντας του καλού καιρού!

«Ευτυχώς και το χωρατό του ελέφαντα», σκέφτηκε η Καλή.

Μα τα φεγγαρόπαιδα δεν είχαν πει ακόμα “τον τελευταίο τους λόγο”. Έτσι κι αλλιώς δεν θα τον έλεγαν. Το είχαν αποφασίσει. Θα τον τραγουδούσαν. Κι έτσι έκαναν…

Κακό του κεφαλιού του

ταξίδι όποιος κάμει…

 δε θα’ βρει θησαυρούς,

εδώ, ούτε ένα δράμι.

Κακό του κεφαλιού του

κι ο κόπος θα του μείνει,

αν για ένα τέτοιο λόγο

θα φτάσει στη σελήνη.

Οι μόνοι θησαυροί μας,

αγάπη και φιλία!

Για μας αυτοί μονάχα

έχουν μεγάλη αξία!

Για θησαυρούς αν ψάχνεις

από αυτούς της Γης,

στο λέμε να το ξέρεις,

θ’ απογοητευτείς.

Οι μόνοι θησαυροί μας,

αγάπη και φιλία!

Για μας αυτοί μονάχα

έχουν μεγάλη αξία!

Είχε νυχτώσει πια. Όλοι είχαν νυστάξει. Πρώτος, ο “ερωτευμένος ελέφαντας”, καληνύχτισε ξεστομίζοντας ένα ακόμα αστειάκι, ίσως για να απαλύνει την ένταση που είχε δημιουργηθεί… “Δε θα μου ευχηθείτε να ονειρευτώ τη Ροζούλα μου, την αγαπημένη μου ελεφαντίνα;” και έφυγε χοροπηδώντας σαν μπαλαρίνος των Μπολσόι του φεγγαριού!

Τον ακολούθησε η Καλή με κατεβασμένο το κεφάλι, με βουρκωμένα τα μάτια και με την κούκλα της στην αγκαλιά … μπήκε στον πύραυλο, έκλεισε την πόρτα και τηλεφώνησε στους γονείς της στη γη. Κανείς δεν έμαθε ποτέ τι τους είπε εκείνο το βράδυ στο τηλέφωνο…

Τα φεγγαρόπαιδα , αμίλητα κι αυτά, το ένα μετά το άλλο, πήραν το δρόμο για τα σπίτια τους που τα έλεγαν κρατήρες, ενώ η Καλή νανούριζε τη «Σελήνη».

Κοιμήσου εσύ «Σελήνη» μου

κοιμήσου, ξεκουράσω

κι εγώ θα’ σ’ έχω αγκαλιά

και θα’ μαι εδώ κοντά σου.

Κοιμήσου και παρήγγειλα

στον Άρη τα προικιά σου

στον Πλούτωνα παρήγγειλα

τα μαλαματικά σου…

Με το πρώτο φως της μέρας, τα φεγγαρόπαιδα έκαναν συμβούλιο… κι αποφάσισαν πως από κείνη τη στιγμή δεν θα “έπαιρναν” τα μάτια τους πάνω από την Καλή. Θα την παρακολουθούσαν , διακριτικά βέβαια, όπου κι αν πήγαινε, ότι κι αν έκανε…

“Ανοησίες”, είπε ένα φεγγαρόπαιδο που πάντα έπαιζε τερματοφύλακας στους αγώνες ποδοσφαίρου στην “αλάνα”  της σελήνης.”Ανοησίες. Η Καλή είναι μια χαρά κορίτσι… καλό, ευγενικό… νοιάζεται για όλους μας… δεν το βλέπετε;”

Ξύπνησε και η Καλή.  Αυτή τη φορά κρατούσε, εκτός από την κούκλα της, και μια κιθάρα. Πλησίασε τα Φεγγαρόπαιδα… μαζί τους ήταν ήδη και ο “ερωτευμένος ελέφαντας”. «Τι είναι αυτό που κρατάς», ρώτησαν. «Α! Είναι ένα πολύ αγαπημένο μουσικό όργανο στη γη. Το λένε κιθάρα.

“Παίξε μας… τραγούδησε μας!”, είπαν τότε. Κι η Καλή, άρχισε να παίζει και να τραγουδά, με νόημα!

Ελάτε παιδιά να κάνουμε

σημαία μας τη φιλία!

Ελάτε παιδιά ν’ ανοίξουμε

στους άλλους την αγκαλιά!

Τα χέρια μας να ενώσουμε

κι υπόσχεση να δώσουμε

πως στη δική μας την καρδιά,

αγάπη  “θ’ ανθίσει” παιδιά!   

“Ποιος χορός κρύβεται μέσα στο τραγούδι που μας είπες;”, ρώτησε ο τερματοφύλακας του φεγγαριού που κρατούσε αγκαλιά μια φεγγαρόμπαλα ποδοσφαίρου!

“Α! τον λένε βαλς και τον αγαπούν  πολύ στη γη”.

“Ωραία! ωραία! θέλουμε να χορέψουμε βαλς… μάθε μας τα βήματα… παίξε μας λοιπόν ένα βαλς ακόμα!”

“Θα σας παίξω βαλς για να χορέψετε , μα μη με ρωτάτε για τα βήματα του. Δεν τα ξέρω ούτε εγώ. Χορέψτε λοιπόν ελεύθερα… αφήστε το ρυθμό να “ταξιδέψει” τα πόδια σας και η μελωδία τη ψυχή σας!

Και να που όλοι χόρευαν το βαλς που η Καλή τους έπαιζε. Ένας – ένας, σε ζευγάρια, τρεις-τέσσερις μαζί!

Ο “ερωτευμένος ελέφαντας” χόρευε κι αυτός… και μάλιστα με σοβαρότητα και με εξαιρετικό ρυθμό… η Καλή μάλιστα συλλογιζόταν… “Αυτός χορεύει πολύ ωραία βαλς… μάλλον θα το έχει ξαναχορέψει αρκετές φορές στη ζούγκλα, με την αγαπημένη του Ροζούλα, την ελαφαντίνα!”

Όλη εκείνη η ημέρα πέρασε με τραγούδια, χορούς, παιχνίδια, καλοσύνη, ευγένεια, φιλία, χαρά, αγάπη κι ήταν ολοφάνερο! Πως ο ένας νοιαζόταν πραγματικά για τον άλλον!

Κουρασμένοι , αλλά πολύ ευχαριστημένοι πήγαν όλοι και πάλι στα κρεβάτια τους!

Ο ερωτευμένος ελέφαντας, όπως κάθε βράδυ έτσι κι απόψε, ροχάλιζε δυνατά! Το ροχαλητό του όμως το αγαπούσαν πια τα φεγγαρόπαιδα καθώς είχε γίνει γι’ αυτά, κάτι σαν «νανούρισμα».

Όταν ξημέρωσε και η Καλή άνοιξε την πυραυλόπορτα για να βγει, έμεινε άφωνη. Τα φεγγαρόπαιδα και “ο ερωτευμένος ελέφαντας” κάθονταν ήδη πολύ κοντά στον πύραυλο και την περίμεναν.

“Καλημέρα Καλή, καλημέρα «Σελήνη» ” φώναξαν χορωδιακά τα φεγγαρόπαιδα! “Φέρε και την κιθάρα σου. Άντε λοιπόν. Περιμένουμε να σε δούμε και να σ’ ακούσουμε να τραγουδάς. Μας έλειψες πολύ από χθες το βράδυ!”

“Γιοοοοο…Γιοοοοοο” συμπλήρωσε ο “ερωτευμένος ελέφαντας”. “Άντε, άντε έλα. Σήμερα θα σου κάνω σιγόντο με την αγριοφωνάρα μου!”

“Καλημέρα και από μένα’’τους είπε η Καλή… και συμπλήρωσε. “Ωραία λοιπόν. Σήμερα θα σας τραγουδήσω το τραγούδι της αγάπης!”Και αφού κούρδισε την κιθάρα της, ξεκίνησε…

Η αγάπη σ’ ανεβάζει

στον ουρανό ψηλά.

Η αγάπη είναι θαύμα

παιδί είναι που γελά!

Το θαύμα της αγάπης

μπορεί κάθε φορά

να φέρνει ευτυχία

γαλήνη και χαρά.

Η αγάπη ουράνιο τόξο

και “παιδική χαρά”

τη δίνεις κι όλο πίσω

γυρνά κάθε φορά!

Η αγάπη είναι ήλιος

που λάμπει στην καρδιά

ζεσταίνει μ’ ένα χάδι

μεγάλους και παιδιά. 

“Μπράβο, μπράβο Καλή! Ωραίο τραγούδι. Να μας το μάθεις… να μας το μάθεις… κι ‘  αυτό και το χθεσινό!

Ο “ερωτευμένος ελέφαντας” όμως τόσο πολύ ευχαριστήθηκε από το τραγούδι της Καλής, που προσπάθησε να κάνει πιρουέτες. Μα μπουμ… σωριάστηκε κάτω. Σήκωσε ψηλά τα πόδια του και τα κουνούσε προς τον ουρανό του φεγγαριού, σκασμένος στα γέλια. Ξάπλωσαν και τα φεγγαρόπαιδα με τα πόδια προς τα πάνω και του τραγουδούσαν…

Κούνησε τα ποδαράκια

τα λεπτά σου, τα ωραία!

Να’ μαστε κι εμείς κοντά σου 

να χορέψουμε παρέα.

Δώσε κλώτσους στον αέρα

δίνουμε κι εμείς μαζί σου!

Τι λεπτή που έχεις μέση!

Που να σ’ έβλεπε η καλή σου!

Είσαι ωραίο παλληκάρι

κι η Ροζούλα σου μια μέρα

θα΄ρθει πάνω στο φεγγάρι

άνδρα της για να σε πάρει!

Η Καλή που τους έβλεπε, γελούσε, όλο γελούσε… μα ξέρεις τι’ ναι να βλέπεις τον “ερωτευμένο ελέφαντα” και τα φεγγαρόπαιδα να χορεύουν ανάποδα, με τα πόδια ψηλά πάνω, να τραγουδούν και να “ξεκαρδίζονται” από τα γέλια; “Μπα σε καλό σας! γέλασα με τη ψυχή μου!”

“Λοιπόν, λοιπόν,. Ησυχία παρακαλώ. Ας σοβαρευτούμε τώρα”, ακούστηκε να λέει ένα από τα Φεγγαρόπαιδα. “Το προηγούμενο τραγούδι ήταν αφιερωμένο στον καλό μας ελέφαντα… το επόμενο το αφιερώνουμε… στην αγαπημένη μας «Καλή!»

“Κα-λή… Κα-λή… Κα-λή……” Φώναξαν όλοι… και μετά έγινε ησυχία. Και να που το τραγούδι των φεγγαρόπαιδων, για την Καλή, “έσκιζε” τον ουρανό του φεγγαριού… ενώ ο ελέφαντας κρατούσε το ρυθμό, χτυπώντας απαλά τα πόδια του στο φεγγαρόχωμα.

Όσοι νιώθουνε φιλία

και αγάπη για τους άλλους,

κρύβουνε μες τις καρδιές τους

θησαυρούς πολύ μεγάλους!

Όσοι νιώθουνε φιλία

και αγάπη για τους άλλους,

στομαχόπονους δεν έχουν

ούτε και πονοκεφάλους!

Όσοι νιώθουνε φιλία

και αγάπη για τους άλλους,

είναι σαν να πιπιλάνε

ήλιους της χαράς, μεγάλους!

Όσοι νιώθουνε φιλία

και αγάπη για τους άλλους,

κρύβουνε μες τις καρδιές τους

θησαυρούς πολύ μεγάλους!    

«Να  , να το τρένο «καραμέλα» έρχεται! Tο προλαβαίνουμε… ελάτε, ας μπούμε όλοι μέσα!». Έτρεξαν λοιπόν και αφού πήραν τη θέση τους στο τρένο του φεγγαριού που το λέγαν «Καραμέλα», τα φεγγαρόπαιδα, ξεκίνησαν να τραγουδούν:

Μες το τρένο «Καραμέλα»

μπες κι εσύ μαζί μας έλα

θα μας πάει ταξιδάκι

σ’ αστερογλειφιτζουράκι!

Μες στο τρένο «Καραμέλα»

μπες κι εσύ μαζί μας έλα

θα μας πάει σ’ ένα λεπτό

σε πλανήτη παγωτό!

Μες το τρένο» «Καραμέλα»

μπες κι εσύ μαζί μας έλα

ταξιδάκι θα πάρει

στο σοκολατένιο Άρη!

«Να ο κρατήρας τραμπολίνο. Εδώ πάντα κάνει στάση και μας  περιμένει το τρένο για να παίξουμε! Πάμε λοιπόν!» Μόνο η Καλή δεν ήξερε γι αυτόν το περίεργο κρατήρα. Ως και ο ερωτευμένος ελέφαντας είχε παίξει πολλές φορές εκεί. Και να τώρα όλοι που πηδούσαν ψηλά, γελούσαν και ξεφώνιζαν.

«Τι μου θυμίσατε τώρα!»

«Τι;» ρώτησαν όλοι».

«Μου θυμίσατε ένα τραγούδι που τραγουδούσαμε στο σχολείο»

«Πες μας το, πες μας το!»

«Ωραία! Πάμε λοιπόν. Τραγουδώ , μετά από λίγο τραγουδάτε κι εσείς  κι όλο χοροπηδάμε! Έλα «Σελήνη» μου! Παίξε κι εσύ!»

Να πηδώ ψηλά αγαπάω

ως τα σύννεφα πετάω

ως τα σύννεφα πετάω

να πηδώ ψηλά αγαπάω!

«Ουφ! Ιδρώσαμε, μα καλοπεράσαμε… εμπρός ξαναμπαίνουμε στο τρένο. Επόμενος σταθμός για παιχνίδι, το δάσος με τα «τυμπανόδεντρα!»      

Κι όσο το τρένο ταξίδευε, τα φεγγαρόπαιδα τραγουδούσαν:

Το δικό μας τρένο τρέχει

σε γραμμές γλειφιτζουρένιες

κι όποιος μπει και ταξιδέψει

του περνούν όλες οι έννοιες!

«Να , να το δάσος με τα τυμπανόδεντρα! Πάμε, το τρένο καραμέλα θα μας περιμένει να παίξουμε!»

Πράγματι, ένα ολόκληρο δάσος από δέντρα που είχαν για καρπούς τυμπανάκια, απ’ αυτά που τα λέμε και ταμπουρίνα, απλωνόταν μπροστά τους. Όλοι έκοψαν από ένα καρπό, από ένα ταμπουρίνο δηλαδή. Φεγγαρόπαιδα και ερωτευμένος ελέφαντας τραγουδούσαν το τραγούδι του ταμπουρίνου που τον έλεγαν «Ρίνο». Η Καλή και η κούκλα της η «Σελήνη» ακολουθούσαν κι εκείνες κι έκαναν ότι έλεγε το τραγούδι.

Με φωνάζουν Ρίνο

είμαι ταμπουρίνο

και σας χαιρετώ

και σας χαιρετώ!    (Και να σου όλοι να χτυπούσαν ρυθμικά τα ταμπουρίνα τους, καθώς τραγουδούσαν!)

Ο ρυθμός μ’ αρέσει

το παιχνίδι θέλω

κι από ταμπουρίνο

γίνομαι καπέλο!     (Κι όλοι τότε  έκαναν για λίγο, τα ταμπουρίνα τους, καπέλα!)

Με φωνάζουν Ρίνο

είμαι ταμπουρίνο

και σας χαιρετώ

και σας χαιρετώ! (Και πάλι να, χτυπούσαν ρυθμικά τα ταμπουρίνα!)

Ο ρυθμός μ’ αρέσει

και με ξεσηκώνει

κι από ταμπουρίνο

γίνομαι τιμόνι! (Έκαναν τα ταμπουρίνα, τιμόνια και οδηγούν…)

Με φωνάζουν Ρίνο

είμαι ταμπουρίνο

και σας χαιρετώ

και σας χαιρετώ! (Να! Χτυπούσαν και πάλι τα ταμπουρίνα, ρυθμικά!)

Ο ρυθμός μ’ αρέσει

και μου δίνει χάρη

κι από ταμπουρίνο

να’ με μαξιλάρι! (Έκαναν τα ταμπουρίνα τους μαξιλάρια, και προσποιούνταν ότι έπαιρναν έναν υπνάκο!)

Με φωνάζουν Ρίνο

είμαι ταμπουρίνο

και σας χαιρετώ

και σας χαιρετώ! ( Χτυπούσαντυπούσαν με ρυθμό τα ταμπουρίνα τους).

Κι αφού έπαιξαν και τραγούδησαν με τη ψυχή τους, πήρε καθένας το δικό του «καρπό» – ταμπουρίνο και ξαναμπήκαν στο τρένο «καραμέλα», με προορισμό το σημείο απ’ όπου ξεκίνησαν. Μα που να σταματήσουν το τραγούδι τα φεγγαρόπαιδα…   

Το δικό μας τρένο τρέχει

Έχει μηχανή μεγάλη

Και μπορεί και επιβάτες

Και ζαχαρωτά να βάλει!

Και να επιτέλους που έφτασαν, «μεθυσμένοι» από τα τραγούδια και  ζαλισμένοι από το πολύ παιχνίδι!

«Γεια σου τρένο καραμέλα», φώναξαν, «Καλά ταξίδια, ζαχαρωμένα και σιροπιαστά!»      

Μια όμορφη μέρα τέλειωνε κι ένα καινούργιο βράδυ ξεκινούσε για όλους. Αλήθεια… πόσα βράδια θα ήταν ακόμα όλοι μαζί; Πότε σκόπευε να επιστρέψει στη γη η Καλή; Καμιά τέτοια συζήτηση δεν είχε γίνει ως εκείνη τη στιγμή.

Αφού ακούστηκαν πολλές καληνύχτες, όλοι πήραν το δρόμο για τα “σπίτια” τους, εκτός από τον “ερωτευμένο ελέφαντα”. Φαίνεται πως κάτι τον απασχολούσε. Αν ρωτούσες οποιονδήποτε , θα έλεγε πως σκεφτόταν την καλή του Ροζούλα. Κι όμως όχι… άλλος ήταν ο λόγος που ήταν σκεφτικός. Ήθελε να μπει-αν ήταν δυνατόν-στο νου της Καλής και να μάθει ποιος ήταν ο σκοπός του ταξιδιού της στη σελήνη.

Ο “ερωτευμένος ελάφαντας”, χωρίς να το θέλει, είδε μέσα από το παράθυρο του πυραύλου, την Καλή να κάθεται σ’ ένα γραφειάκι και να γράφει… να γράφει… να γράφει… ενώ η κούκλα της η «Σελήνη» την περίμενε υπομονετικά … πέρασε πάνω από μια ώρα κι εκείνη, τη μια σκεφτόταν, την άλλη έγραφε. Επιτέλους το φως έσβησε. Η Καλή πήγε για ύπνο αγκαλιά με τη «Σελήνη». Μετά από λίγο έφυγε για τον τεράστιο κρατήρα -“σπίτι” του και ο “ερωτευμένος ελέφαντας”.

Εκείνο το βράδυ όλα πάνω στο φεγγάρι ήταν ήρεμα,  χαρούμενα κι ωστόσο γεμάτα μυστήριο.

Όταν ήρθε το ξημέρωμα, σιγά-σιγά η παρέα μαζευόταν. Υπήρχε όμως αγωνία γιατί η Καλή καθυστερούσε.

“Θα την πήρε ο ύπνος”, είπαν κάτι φεγγαρόπαιδα.

“Βρε μπας και μας ξέφυγε και ψάχνει για θησαυρούς;”, είπε ένα άλλο και συγχρόνως έσκασε στα γέλια.

“Γιατί γελάς μικρούλη;” ρώτησε ο “ερωτευμένος ελέφαντας”.

“Γιατί οι θησαυροί είναι μέσα στην καρδιά μας και στους τρόπους που σκεφτόμαστε και θα’ ταν αστείο να’ βλεπα την Καλή να σκάβει από δω κι από κει για να βρει πολύτιμους λίθους και άλλα τέτοια!”

Μα να… η Καλή επιτέλους εμφανίστηκε. Αυτή τη φορά δεν κρατούσε κιθάρα.Κρατούσε όμως την κούκλα της και ένα φύλλο χαρτί. Καλημέρισε… την αντικαλημέρισαν… προχώρησε σοβαρή, μα με βήματα που έδειχναν ικανοποίηση… πήρε θέση για να τη βλέπουν και να την ακούνε όλοι… και είπε…

Χθες το βράδυ έγραψα αυτά που θα παρουσιάσω στα μέλη της “Υπηρεσίας Διαστημικών Ταξιδιών”, όταν θα φτάσω στον τόπο μου, στη γη. Σας παρακαλώ, ακούστε τα πρώτα εσείς!

“Σεβαστές  κυρίες, σεβαστοί κύριοι, μέλη της “Υπηρεσίας Διαστημικών Ταξιδιών.

Μετά την επιστροφή μου από το Φεγγάρι -που πολύ μ’ αρέσει να το λέω και Σελήνη γιατί έτσι λένε  την αγαπημένη μου κούκλα- και αφού δούλεψα σκληρά , παίζοντας και τραγουδώντας,(το «παίζοντας και τραγουδώντας», δεν θα το πω φυσικά), εξερεύνησα όλο τον πλανήτη, σας φέρνω το μήνυμα ότι εκεί υπάρχουν πολύ πλούσια κοιτάσματα…… φιλίας και αγάπης! Αυτά τα κοιτάσματα δεν μπορεί να τα “δει” και να τα αποκτήσει ο οποιοσδήποτε, εκτός και έχει και ο ίδιος, τους πολύτιμους αυτούς θησαυρούς στην καρδιά και στο μυαλό του.

Τούτα τα  πλούτη, η αγάπη και η φιλία δηλαδή, είναι άχρηστα σε εκείνους που δεν αγαπούν τα παιδιά ή γελάνε περιπαικτικά αγνοώντας τους “ερωτευμένους ελέφαντες που πετάνε στα σύννεφα”.

Είναι σημαντικό , γι’ αυτό και τονίζω κυρίες και κύριοι μέλη της “Υπηρεσίας Διαστημικών Ταξιδιών”, πως στη Σελήνη συνάντησα μόνο φεγγαρόπαιδα και έναν “ερωτευμένο ελέφαντα” . Κανένα άλλο πλάσμα.

Ίσως σ’ αυτούς να οφείλεται ο πλούτος σε αγάπη και φιλία που “ανακάλυψα”. Δεν άκουσα να έγινε ποτέ πόλεμος εκεί, δεν άκουσα για πείνα, για δίψα. Δεν άκουσα για άστεγους, για κυνηγημένους. Για άρρωστους χωρίς φροντίδα.

Κι ακόμα, στο φεγγαρολεξικό, δεν υπάρχουν λέξεις όπως: “μίσος”, “έχθρα”, “βία”.

Κλείνοντας την αναφορά μου, σας φέρνω πολλά “γεια” από τους “πάμπλουτους” σε αισθήματα κατοίκους του φεγγαριού… και την επιθυμία τους να μην ασχοληθείτε άλλο μαζί τους. Σας εύχονται -και σας το μεταφέρω- να λύσετε με τον καλύτερο τρόπο όλα τα προβλήματα που υπάρχουν στη γη και όπως μου τόνισαν, να πάψετε τους πολέμους… και να νοιαστείτε για όλους τους κατοίκους του πλανήτη μας και όχι -όπως κάνετε ως τώρα- μόνο για τον εαυτό σας ή έστω μόνο για τη δική του ο καθένας χώρα … και να πάψετε να πασχίζετε για τα πλούτη όπως τα ορίζετε εσείς… γιατί καθώς μου είπαν- και είμαι αναγκασμένη να τα μεταφέρω- άλλα είναι τα «πλούτη» που σε πλουτίζουν πραγματικά… κι αυτά λένε πως είναι η καλοσύνη, αγάπη, η φιλία!

Με εκτίμηση… Η αστροναύτισσα Καλή.

Ήταν φυσικό. Όλοι γύρω-τριγύρω από την Καλή ένιωθαν μεγάλη συγκίνηση. Και για τα λόγια που άκουσαν και για το νέο που δεν άκουσαν καθαρά, αλλά το κατάλαβαν! Και ποιο ήταν αυτό; Ότι έφτανε η στιγμή που η Καλή, η φίλη και αγαπημένη τους, θα τους εγκατέλειπε, μαζί της και η «Σελήνη», η αγαπημένη της κούκλα!

Δίπλα στη συγκίνηση “στεκόταν” όμως η χαρά. Ναι η χαρά! Γιατί έβαλαν στις ζωές τους για πάντα μια καλή φίλη, την Καλή φυσικά!

Και να που η Καλή άρχισε να χαιρετά έναν – έναν. Ο ελέφαντας μάλιστα της ζήτησε μια τελευταία χάρη. Να φέρει την κιθάρα της, ν’ ανέβει στην πλάτη του και να τραγουδήσει ένα τελευταίο τραγούδι.

“Να’ ναι χαρούμενο όμως”, της είπε…

Κι εκείνη δεν έχασε καιρό…

Όταν η χαρά “προβάλλει”

πάντα ο κύκλος μεγαλώνει

αφού ο καθένας γύρω

στη χαρά τα χέρια απλώνει.

Η χαρά φέρνει παιχνίδια

ευτυχία μας χαρίζει

και χαμόγελα στα χείλη

σαν ζωγράφος ζωγραφίζει.

Βάλτε στο προσκέφαλο σας

τη χαρά να σας ξυπνάει

και θα δείτε η κάθε μέρα

πιο καλά πως θα περνάει!

Οπ! Μ’ ένα σάλτο, να την κάτω από την πλάτη του φίλου της! Πριν προλάβει η Καλή να πάρει το δρόμο για τον πύραυλο, τα Φεγγαρόπαιδα την έβαλαν στη μέση κι εκείνη συνέχισε μ’ ένα αποχαιρετιστήριο κυκλικό χορό – τραγούδι. Εκεί στη μέση του κύκλου κι ο “ερωτευμένος ελέφαντας”, ήταν έτοιμος για το χορευτικό του σόλο!

Μ’ αυτό το τραγουδάκι

Σας χαιρετώ και πάω!

Κοντά σας έχω μάθει

Στ’ αλήθεια να αγαπάω!

Στη Γη, θα το φωνάξω:

«Αγάπη και Φιλία»

Για μάθημα να βάλουν

Σε όλα τα σχολεία!

Κι ακόμη θα φωνάξω:

«Οι πόλεμοι να πάψουν!»

Με χρώματα ειρήνης

Τα σύνορα να βάψουν.

Από τη Γη τα βράδια

Κοιτώντας τη Σελήνη,

Στον ουρανό θα γράφω,

«Φιλία – Αγάπη – Ειρήνη!»

Κανείς δεν ήθελε συγκινήσεις και αποχαιρετισμούς… η Καλή βάδιζε ήδη για τον πύραυλο που οι φίλοι της είχαν στολίσει με φεγγαρολούλουδα! Μπήκε μέσα και από το μεγάλο του παράθυρο έβλεπε τα Φεγγαρόπαιδα και τον “ερωτευμένο ελέφαντα”, να χοροπηδούν και να χαιρετούν χαμογελώντας.

Καθώς όμως έβαζε μπροστά την πυραυλομηχανή, άκουσε δυο γνώριμες, αγαπημένες φωνές, να της λένε:

“Καλή, ξύπνα… ξύπνα… έχεις σχολείο”. Ήταν ο πατέρας της και η μητέρα της! Το ταξίδι της Καλής στο φεγγάρι ήταν απλώς ένα όμορφο παιδικό όνειρο! Προς το παρόν τουλάχιστον…

• Ξεκινούμε με το τραγούδι μας, “ΕΠΤΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ”.

• Στη συνέχεια παραθέτουμε όλα τα κείμενα της ομιλίας μας προς τα παιδιά του 2 ου Δημοτικού Σχολείου Ιαλυσού Ρόδου, όπου υπηρετούσαμε. (Τα έμμετρα κείμενα τα παρουσίαζαν παιδιά. Τα πεζά, εμείς ή και αυτά, παιδιά).

ΟΜΙΛΙΑ … ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 7 η ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΙΔΙΑ

Χίλια εννιακόσα δώδεκα

 πέντε του μήνα Μάη,

ο Ιταλός κατακτητής

τη Ρόδο μας πατάει.

Μπροστά πάει ο Αμέλιο

που έστειλε ο Μουσολίνι,

σκλάβα τη Ρόδο να κρατά,

να δένει και να λύνει.

……………………………………………………………..

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή κάποιος μαθητής, ή κάποια μαθήτρια)

Στις 5 Μάη  1912 ο Ιταλός αντιστράτηγος Giovanni Amelio κατέλαβε τη Ρόδο και ο δικτάτορας Μουσολίνι τον διόρισε διοικητή του νησιού.

ΠΑΙΔΙΑ

Ψεύτης ήταν ο Αμέλιο

ήρθε λέει να μας σώσει

κι από των Τούρκων  τα δεσμά

να μας απελευθερώσει!

Μα άλλα είχε αυτός στο νου,

κι από την πρώτη μέρα,

τη Ρόδο εκυβέρνησε

με μίσος και φοβέρα.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ( ή μαθητής – μαθήτρια)

Από κείνη την ημέρα (5 η Μάη 1912), τα Δωδεκάνησα άλλαξαν κατακτητή. Οι Ιταλοί, πήραν τη θέση των Τούρκων. Ήταν ψέμα πως ήρθαν σαν ελευθερωτές. Ο Αμέλιο -που ήταν σκληρός και σκόρπιζε τον τρόμο γύρω του, και οι στρατιώτες του- ήρθαν σαν κατακτητές. Ήρθαν για να κάνουν Ιταλικά τα Δωδεκάνησα. Ήρθαν για να μείνουν.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ΠΑΙΔΙΑ

-“Μουσολίνι αφεντικό μου”,

γράφει ο διοικητής Αμέλιο,

“Θα τους “σβήσουμε” τη γλώσσα

θα τους πάρουμε το γέλιο!”

“Δίχως γλώσσα κι ιστορία

και με φόβο από πάνω,

τους Ροδίτες Μουσολίνι,

Ιταλούς θα σου τους κάνω!”

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Και πως θα έκαναν τα Δωδεκάνησα Ιταλικά; πολεμώντας πρώτα – πρώτα τη γλώσσας μας. Και πως θα το πετύχαιναν καλύτερα αυτό; Απαγορεύοντας τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία μας. Αυτό ήταν το σχέδιο τους και ήταν θέμα χρόνου να το εφαρμόσουν.

Μάλιστα τότε, ο Αμέλιο έγραψε στο Μουσολίνι: ” Αν θέλουμε να σταθεροποιηθούμε στη Ρόδο, πρέπει να ενδιαφερθούμε και να φτιάξουμε αμέσως Ιταλικά σχολεία στο νησί”.

Πολεμώντας τη γλώσσα την ελληνική μέσα στα σχολεία θα εξιτάλιζαν τους μαθητές… θα τους έκαναν δηλαδή Ιταλούς. Ο Αμέλιο ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει το σχέδιο του και ο Μουσολίνι μετά χαράς του την έδωσε.

ΠΑΙΔΙΑ

Μέτρα πολλά επήρανε

τότε οι κατακτητές μας,

τη γλώσσα να ξεχάσουνε

για πάντα οι μαθητές μας.

Μα τι πετύχαν οι Ιταλοί

στο στόχο που εβάλα;

Τους κάναν “πρωταγωνιστές”

σε πράγματα μεγάλα!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής- μαθήτρια)

Ε, λοιπόν παιδιά. Εκείνα τα χρόνια, από το 1912 έως το 1945, οι μαθητές της Ρόδου και της υπόλοιπης Δωδεκανήσου, έγιναν οι “πρωταγωνιστές” και ο “στόχος” των Ιταλών.

Οι μαθητές έπρεπε , λέει, να ξεχάσουν τη γλώσσα τους, να ξεχάσουν πως είναι Έλληνες! Κι έτσι οι Ιταλοί να κερδίσουν για πάντα τα Δωδεκάνησα και να κάνουν τους Έλληνες κατοίκους τους, αργά – αργά αλλά σταθερά , Ιταλούς.

Ήταν φυσικό οι μαθητές μας να αντιδράσουν. Λίγο αργότερα θα μας μιλήσουν παιδιά, γι’ αυτές τις αντιδράσεις, τα ανδραγαθήματα τους, τις πράξεις αντίστασης τους, τη λεβεντιά τους.

………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΠΑΙΔΙΑ

Κάποτε φεύγει ο Αμέλιο

κι ο Μάριο Λάγκο φτάνει

και στα σχολειά χειρότερα

μέτρα εκείνος βάνει.

Να βγάλει τα ελληνικά

απ’ τα σχολειά γυρεύει,

βάζει δασκάλους Ιταλούς

τους μαθητές παιδεύει!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Έτος 1923, Φεβρουάριος μήνας. Είχαν περάσει περίπου 11 χρόνια από τότε που οι Ιταλοί έφτασαν ως κατακτητές στη Ρόδο. 

Κυβερνήτης της Ρόδου γίνεται ο Mario Lago … και τότε ξεκίνησαν να εφαρμόζονται ακόμα πιο σκληρά μέτρα στα σχολεία μας. Διορίζουν Ιταλούς δασκάλους που διδάσκουν Ιταλικά, ενώ η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας περιορίζεται πάρα πολύ. Τα ελληνόπουλα της Δωδεκανήσου, εκείνη την περίοδο, διδάσκονταν ακόμα, ιταλική ιστορία και ιταλική γεωγραφία. Διορίζουν και Ιταλούς αξιωματικούς να επιβλέπουν τους μαθητές και όσους δίδασκαν. 

……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ΠΑΙΔΙΑ

Σιγά – σιγά, ιταλική

γλώσσα και ιστορία,

τα ‘ βάλαν μέσα στα σχολειά

με πείσμα και με βία.

Τότε κάποιοι προτίμησαν

αγράμματοι να μείνουν

αντί των Ιταλών αυτοί

τα “θύματα” να γίνουν. 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Η διδασκαλία της Ιταλικής γλώσσας επιβλήθηκε με τη βία, αφού οι μαθητές που δεν έπαιρναν τουλάχιστον 6 στα Ιταλικά, έμεναν στην ίδια τάξη, άσχετα αν είχαν καλούς βαθμούς στα άλλα μαθήματα.

Έτσι πολλοί Δωδεκανήσιοι -Έλληνες μαθητές προτίμησαν να σταματήσουν το σχολείο ή να μαθαίνουν ελληνικά -πιο εντατικά- στα κρυφά. Με κίνδυνο της δικής τους ζωής και της ζωής των συγγενών τους. Τότε, δυστυχώς, αρκετά σχολεία έκλεισαν.

ΠΑΙΔΙΑ

Μα τα παιδιά δεν κάθονται

με χέρια σταυρωμένα,

δεν υπακούν στις διαταγές

γιατί ‘ ναι αντρειωμένα!

Φεύγει ο Λάγκο κι έρχεται

άλλος με τη σειρά του!

Ο πιο σκληρός, ο πιο κακός,

Ντε Βέκκι τ’ όνομα του!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Δωδεκανήσου λοιπόν, δεν κάθισαν με σταυρωμένα τα χέρια. Αντίθετα, αντιδράσανε πολύ έντονα απέναντι σε αυτά τα πολύ σκληρά μέτρα που εφάρμοσαν οι Ιταλοί κατακτητές στα νησιά μας.

Να όμως που τα χειρότερα για τα σχολιαρόπαιδα ήταν στο “δρόμο”! Γιατί διοικητής της Ρόδου που διοικούσε όλη τη Δωδεκάνησο, διορίζεται ο συνεργάτης και καλός φίλος του Μουσολίνι, ο De Vecci. Αυτός ο άνθρωπος έγινε ο φόβος και ο τρόπος του κάθε πατριώτη. 

ΠΑΙΔΙΑ

Τα ελληνικά εβγάλανε

για πάντα απ’ τα σχολειά μας

κι έπρεπε μόνο Ιταλικά

να μάθουν τα παιδιά μας.

Να μη μιλούν ελληνκά

ούτε στο διάλειμμα τους;

καλύτερα πια τα παιδιά

ν’ αφήσουν τα σχολειά τους! 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

H ελληνική γλώσσα , μετά από διαταγή του De Vechi -το 1973- μπορούσε να διδάσκεται ως την Γ! Δημοτικού. Από κει και πέρα , δεν θα διδασκόταν σε άλλες μεγαλύτερες τάξεις. Έπρεπε τα παιδιά να τη ξεχάσουν. Υποχρεωτική και επίσημη σχολική γλώσσα, έγινε η γλώσσα των κατακτητών. 

Τα παιδιά απαγορευόταν να μιλούν μεταξύ τους ελληνικά, ακόμα και στα διαλείμματα, και έπρεπε να χαιρετούν φασιστικά! Όποιο σχολείο δεν υπάκουε , ο Ντε Βέκκι το έκλεινε. Και δεν υπάκουσαν πολλοί μαθητές. Δεν υπάκουσαν πολλοί δάσκαλοι. Κι έτσι τότε  έκλεισαν ακόμη πιο πολλά σχολεία  αφού οι μαθητές δεν πήγαιναν στα μαθήματα, αντιδρώντας με τον τρόπο αυτό στα σχέδια των κατακτητών.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 

ΠΑΙΔΙΑ

Και δεν αρκούσαν όλα αυτά

να κι η Μπαλίλλα φτάνει

που ήθελε τους μαθητές

Φασίστες να τους κάνει!

Τη μια με τα μαθήματα

την άλλη με τα “δώρα”,

μα οι μαθητές χρόνια κρατούν

δεν θα λυγίσουν τώρα! 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Να λοιπόν που την περίοδο εκείνη μπαίνει στα σχολεία μας κι ένα καινούργιο μάθημα! ¨Η ΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ!” … και τα διάφορα “δώρα”. όπως συχνές εκδρομές με όμορφα λεωφορεία και ένα σωρό άλλα περίεργα “δωράκια” , για να πάρουν με το μέρος τους τα παιδιά. 

Στα πλαίσια του μαθήματος της “Φασιστικής Αγωγής”, Οι Ιταλοί δάσκαλοι, απαιτούσαν από τους μαθητές, να γραφτούν στη Φασιστική μαθητική οργάνωση που την έλεγαν Balilla. Γι’ αυτό τους έδιναν ειδικά χαρτιά – αιτήσεις για να τα υπογράψουν. Όποιος υπέγραφε, ήταν σαν να δήλωνε φίλος και πιστός των κατακτητών. Τα παιδιά τότε, γυρνούσαν πίσω τα χαρτιά στους  δασκάλους που τους τα είχαν δώσει, χωρίς φυσικά να τα έχουν υπογράψει. Γιατί πατρίδα τους ήταν η Ελλάδα και δεν θα την προδίνανε ποτέ!

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ΠΑΙΔΙΑ

Όλα ήταν μαύρα, σκοτεινά

δεν είχαμε σχολεία!

και τότε ανάβει ένα φως

γνώσης, η εκκλησία.

Σχολεία Κατηχητικά

τη γλώσσα μας  θα σώσουν

θα σώσουν τον ελληνισμό

κι ελπίδας φως θα δώσουν!

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ (ή μαθητής – μαθήτρια)

Και να που στην ουσία τα σχολεία ήταν σαν να έκλεισαν. Αφού οι μαθητές – εκτός από πολύ λίγους – δεν πήγαιναν σ’ αυτά. Ευτυχώς όμως τότε και τα ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ που λειτουργούσαν μέσα στις εκκλησίες. Εκεί πήγαιναν πολλά παιδιά , μα και μεγάλοι. Δασκάλους είχαν παπάδες και θεολόγους. Για βιβλία είχαν -κυρίως- τα διάφορα βιβλία της εκκλησίας. Η επιτυχία των κατηχητικών ήταν πολύ μεγάλη. Η ελληνική γλώσσα, έστω και με αυτό τον τρόπο,  δεν σταμάτησε να διδάσκεται και τα κατηχητικά σχολεία, κράτησαν ζωντανή την ελληνική εθνική ταυτότητα των Δωδεκανησίων. Κράτησαν άσβηστο τον πόθο και την πίστη για ελευθερία!

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 

ΣΤΑΧΥΟΛΟΓΗΣΑΜΕ  ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ, ΜΕ “ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ” ΜΑΘΗΤΕΣ  – ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ  ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΡΟΣΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ. ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ ΤΟΤΕ, ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑ ΔΙΑΒΑΣΑΝ ΠΑΙΔΙΑ.

• Ένας Ιταλός δάσκαλος, μια μέρα, πλησιάζει στο διάλειμμα μια μαθήτρια πρώτης δημοτικού και τη ρωτά:

-Πως σε λένε;

-Ορανία.

-Από δω και πέρα θα σε φωνάζουμε Ουράνια, γιατί είσαι Ιταλίδα (στην ιταλική το όνομα τονίζεται στην προπαραλήγουσα).

-Είμαι Ελληνίδα, είπε εκείνη η μικρή με το κεφάλι ψηλά, και θα με λένε Ουρανία.

Νικημένος ο δάσκαλος από το θάρρος του εξάχρονου παιδιού απομακρύνθηκε βουβός. 

• Συνήθιζα, γράφει η δασκάλα κ. Μαρία Πετρούτσου, το απόγευμα ή την Κυριακή , όταν ο καιρός ήταν καλός, να μαζεύω όσα παιδιά ήθελαν και να πηγαίνουμε περίπατο τάχα για να μαζέψουμε χόρτα και λουλούδια. Καταλήγαμε όμως σ’ ένα μοναστήρι, για να μας μάθει η Ηγουμένη, που είχε καλή φωνή, κάποιο ελληνικό τραγούδι. 

Άλλες φορές , σε ερημικούς κολπίσκους, όπου μας έκρυβαν οι άγριοι βράχοι και το κύμα έπνιγε τις φωνές μας, τραγουδούσαμε ελληνικά τραγούδια και χορεύαμε ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, Αυτό γινόταν πιο συχνά, το Καλοκαίρι.

Από ένα τέτοιο περίπατο γυρίζαμε ένα βράδυ. Ήταν η τελευταία χρονιά του πολέμου. Ένα παιδί κρατούσε ψηλά ένα καλάμι, που πάνω είχαμε κρεμάσει τα καπέλα μας. Μια μικρή με πλησιάζει και μου λέει:

-“Κυρία, τι καλά που θα ‘τανε , του χρόνου το Καλοκαίρι να πηγαίνουμε περίπατο και να κρατούμε την ελληνική σημαία! Ο θεός φαίνεται πως άκουσε εκείνη την παιδική ευχή! 

• Ήταν δάσκαλος εδώ στο νησί όταν ήρθε μια διαταγή που τον υποχρέωνε να μιλήσει στα παιδιά για τις δήθεν νίκες του ιταλικού στρατού κατά των Ελλήνων. Είπε λίγα λόγια και κάθισε στην έδρα. Ένας πιτσιρίκος έτρεξε κοντά του.

-Κύριε, να σας πω ένα μυστικό;

-Λέγε Γιάννη 

-Άλλα θέλατε να μας πείτε και άλλα μας είπατε.

-Πως το κατάλαβες Γιάννη 

-Γιατί όση μιλούσατε είχατε ένα ειρωνικό χαμόγελο…

• Στην τάξη ενός Ιταλού δασκάλου Γ! και Δ! τάξης δημοτικού, οι μαθητές ζωγραφίζουν. Εκείνος τριγυρνά και βλέπει τις εργασίες τους. Παρατηρεί ότι ο Παντελής, ζωγραφίζει καράβια με ελληνικές σημαίες.

-Γιατί δεν ζωγραφίζεις ιταλικά καράβια; τον ρωτά άγρια.

-Γιατί, σας άφησαν οι Έλληνες καράβια, που σας τα βούλιαξαν όλα;

Έξαλλος ο δάσκαλος ορμά στη διπλανή τάξη που είναι ο Έλληνας δάσκαλος φωνάζοντας:

-Ποιος λέει τέτοια φοβερά πράγματα στους μαθητές; 

• Μια δασκάλα πήρε αυστηρή εντολή από τους κατακτητές, να πει στους μαθητές ότι είναι υποχρεωμένοι να γραφτούν Μπαλίλλα . Να γραφτούν δηλαδή στη φασιστική νεολαία. Ούτε λίγο ούτε πολύ, να αρνηθούν την πατρίδα τους. Οι μικροί όμως, λες και κάποιος τους έδωσε σύνθημα, όρμησαν προς την πόρτα. Αλλά επειδή δεν μπορούσαν όλοι συγχρόνως να βγουν απ’ αυτήν, όρμησαν και προς τα παράθυρα και πάρα πολύ γρήγορα η δασκάλα είχε μείνει μόνη μέσα στην τάξη. Κανείς δε γράφτηκε Μπαλίλλα.

• Το τέλος του πολέμου πλησιάζει .Μας πληροφορούν κρυφά (αφηγείται ένας δάσκαλος), ότι σε λίγες μέρες θα έρθουν στο νησί ελληνικά καράβια. Πρέπει να ετοιμαστούμε να τα υποδεχτούμε. Ειδοποιώ τους μαθητές και τις μαθήτριες μου, όσους και όσες μπορούν να φτιάξουν στα σπίτια τους ελληνικές σημαίες. Όσες είναι κρυμμένες σε ντουλάπια, μπαούλα, ετοιμάζονται. Όσα παιδιά δεν έχουν ύφασμα, φτιάχνουν σημαίες από χαρτόνι. Πρέπει όμως να μάθουμε τραγούδια. Τα πρόσφατα μας είναι άγνωστα. Ταιριάζουμε όμως καινούργιους στίχους, επίκαιρους σε παλιά εμβατήρια και περιμένουμε με λαχτάρα.

• Η λευτεριά έφτασε. Οι πρώτοι Έλληνες στρατιωτικοί πατούν το πόδι τους στο νησί. Ένας λοχαγός βλέπει μια δασκάλα με τις μαθήτριες και τους μαθητές της που έχουν κατέβει στην παραλία για να θαυμάσουν την ελληνική σημαία που κυματίζει. Τους πλησιάζει και δίνοντας στη δασκάλα ένα κουτί σοκολατάκια , λέει: 

– Αυτά  είναι ότι μπορεί να προσφέρει ένας στρατιώτης στα ελληνόπουλα του νησιού.

Οι σοκολάτες όμως είναι πολύ λίγες και τα παιδιά πολλά. Τρέχουν όλα γύρω από τη δασκάλα τους.

-Κυρία, να, ένα τόσο δα κομματάκι ο καθένας μας σαν αντίδωρο.

Ο λοχαγός συγκινημένος τα χαϊδεύει ενώ αυτά τον αποθεώνουν.

• Ένα από τα πιο σκληρά μέτρα που εφάρμοσε ο κατακτητής , ήταν η απόφαση να πάψουν οι μαθητές του Γυμνασίου να φορούν πηλήκιο. Τι ήταν το πηλήκιο; Το πηλήκιο ήταν ένα μπλε καπέλο.     

Οι κατακτητές λοιπόν είχαν καταλάβει πολύ καλά ότι για τους μαθητές το μπλε αυτό καπέλο δεν ήταν άλλο από  την ελληνική σημαία, που φορούσαν περήφανα στα κεφάλια τους και την ξεδίπλωναν καμαρωτή στις γυμναστικές επιδείξεις, στις εκδρομές και στις παρελάσεις.   

Όμως μια μέρα, οι Ιταλοί διέταξαν τους μαθητές του Βενετοκλείου Γυμνασίου, να παραδώσουν τα πηλήκια τους – τα μπλε καπέλα τους δηλαδή- στο διευθυντή του σχολείου και εκείνος με τη σειρά του να τα παραδώσει στα χέρια των κατακτητών.

Τότε με συγκίνηση, οι μαθητές, μάζεψαν τα καπέλα τους κι αφού καρφίτσωσαν ένα χαρτάκι με το όνομα τους πάνω στο καπέλο, ανοίξανε ένα λάκκο στο υπόγειο του σχολείου κι εκεί τα θάψανε. Με τον τρόπο αυτό, δεν τα έδωσαν στα χέρια των κατακτητών. Τα φύλαξαν – έστω και μέσα στο χώμα- περιμένοντας την ελευθερία να έρθει στα Δωδεκάνησα.

• Οι μαθητές του Γυμνασίου δεν άντεχαν να βλέπουν την Ιταλική σημαία να κυματίζει ψηλά στον ιστό του σχολείου τους. Έτσι , τη νύχτα της21ης Απριλίου 1937 ,ημέρα που οι Ιταλοί γιόρταζαν ,μαθητές του Βενετοκλείου Γυμνασίου, κατέβασαν την ιταλική σημαία από το αέτωμα του κτιρίου. Ήταν μια πράξη μεγάλης ανδρείας.   

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Ένας φωτεισμένος δάσκαλος μας, ο Φώτης Βαρέλης , που δεν ζει πια, σε λόγο που έβγαλε στις 7 Μαρτίου 1988 ,είπε: (Το κείμενο που θα διαβάσετε στη συνέχεια, το επεξεργαστήκαμε -χωρίς να το αλλοιώσουμε- για να μπορούν να το καταλάβουν και τα μικρότερα παιδιά). Είπε λοιπόν μεταξύ άλλων ο κ. Βαρέλης:

Όσο για το μέλλον, τούτα δω θέλω να σας πω.

Το ένα είναι: “Προσέξτε την ελευθερία μας”. Είναι ότι πιο σημαντικό για τον κάθε άνθρωπο. Γιατί η ελευθερία δένεται στενά με την αγάπη, την ανθρωπιά και τη δικαιοσύνη.

Το δεύτερο είναι: “Προσέξτε τη γλώσσα μας” γιατί τίποτε άλλο, πιο ακριβό από τη γλώσσα, δεν κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας. Και τίποτε άλλο, πιο ακριβό από τη γλώσσα, δεν πρόκειται να δώσουμε στα παιδιά μας. Από τη γλώσσα φτάνουμε στην  ιστορία μας, από τη γλώσσα παίρνει  δύναμη το έθνος μας, από τη γλώσσα παίρνουμε δύναμη για το σήμερα”. 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

(Στίχοι και μουσική: Ντε Κάστρο)

Δώδεκα αψίδες θριάμβου έχουν στηθεί στα δώδεκα λιμάνια

κι έχουνε χρυσοσφυρηλατηθεί με μόχθους κι εθνική περηφάνια.

Για να διαβεί η ποθητή μας λευτεριά κυανόλευκα ντυμένη

κάθε νησιού μας πάλι ένδοξη στεριά ελεύθερη να γένει.

Κόποι και μόχθοι κι αγώνες και διωγμοί δε σβήσαν την ελπίδα,

απ’ τη βαριά σκλαβιά ν ‘ απαλλγεί η λατρεμένη μας πατρίδα.

Και να προβάλει γοργή η λευτεριά , μάνα μας δοξασμένη,

για ν’ αγκαλιάσει και τα δώδεκα νησιά δαφνοστεφανωμένη.

ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΥΣ ΓΕΝΝΑΙΟΥΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

(Ποίηση: Γιώργος Σακελλαρίδης 

Μουσική: Ξένη Σακελλαρίδου – Έμνερ Παπαχαλκίτου)

Της λεβεντιάς γεννήματα

Ροδίτες παλικάρια

τα μάτια σας της λευτεριά

ανέσβηστα φανάρια.

-Χρυσή βροχή στο πέλαγο

και στην καρδιά μου πάνω,

μετά από χίλιους χωρισμούς

Έλληνας πάλι φτάνω.

Του ήλιου καθρεφτίσματα

Ροδίτισσες κυράδες,

αλύγιστες μες τη σκλαβιά

περήφανες μανάδες.

-Χρυσή βροχή στο πέλαγο

και στην καρδιά μου πάνω,

μετά από χίλιους χωρισμούς

δες, Ελληνίδα φτάνω.

Ροδίτες και Ροδίτισσες,

η μοίρα σας δεμένη

με της Ελλάδας το γραφτό

αιώνια θα μένει.

-Χρυσή βροχή στο πέλαγο

και στην καρδιά μου πάνω,

μετά από χίλιους χωρισμούς.

ΜΑΝΑ ΕΛΛΑΔΑ ΦΤΑΝΩ!

 ………………………………………………………………………………….

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΔΥΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΣΕ VIDEO

https://

ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Η Ρόδος του 20ου αιώνα. Ν. Νικολάου και Α. Αγγελή. Εκδόσεις, Δέντρο.
• Το χρονικό της Ιταλοκρατίας της Ρόδου. Μητροπολίτου Καρπάθου -Κάσου, Απόστολου.
•  Περιοδικό Ροδίτικα Γράμματα Ιαν. – Ιουν. 1978. Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Άρθρο της Μαρίας Πετρούτσου, με τίτλο: “Εκ στόματος νηπίων”.

Οδυσσέας Ελύτης … ο Ηλιάτορας!

“Θα ήταν ευχής έργον να μπορούσαμε να επενδύσουμε σε αξίες που βρίσκονται μέσα στο έργο του Ελύτη. Να μπορούσαμε να πούμε ότι θα είναι μια χρονιά πιο κοντά στην αθωότητα , την αφιλοκέρδεια και την αναζήτηση του ουσιώδους”.

Ιουλίτα Ηλιοπούλου

Το 2011 δεν ήταν απλώς
έτος Ελύτη”, ήταν “μια χρονιά για τον Ελύτη”. Μια χρονιά (ακόμη!) με τον “ποιητή του Αιγαίου”. Παρ’ ότι απεχθανόταν αυτό τον τελευταίο χαρακτηρισμό, ήταν εκείνος που “μας έμαθε να αγαπάμε τις θάλασσες μας, τα νησιά μας, τη γλώσσα μας, την ιστορία μας, τον ήλιο μας και τα αδιέξοδα μας”.

Γι αυτά τα αδιέξοδα , κυρίως τα εθνικά, μας ¨τραγουδά” στο ποίημα του, το “Τρελοβάπορο”(που δεν είναι άλλο από την Ελλάδα) και βρίσκεται στην ποιητική του συλλογή με γενικό τίτλο, “Ο Ήλιος Ο Ηλιάτορας”.

ΤΟ ΤΡΕΛΟΒΑΠΟΡΟ (απόσπασμα)

Βαπόρι στολισμένο βγαίνει στα βουνά
κι αρχίζει τις μανούβρες “βίρα μάινα”
………………………………………………….
Χρόνους μας ταξιδεύει δε βουλιάξαμε
χίλιους καπεταναίους τους αλλάξαμε

Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες τα όλα και περάσαμε

κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα!

Σε συνέντευξη του στην Ε.Ρ.Τ., μιλώντας για το “Άξιον Εστί” ο ποιητής είχε πει: “Έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ότι και η μοίρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτός ήταν ο πρώτος σπινθήρας , ήταν το πρώτο εύρημα, και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση μου’ δωσε το δεύτερο εύρημα, να δώσω δηλαδή σ’ αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή της εκκλησιαστικής λειτουργίας. Έτσι γεννήθηκε το “Άξιον Εστί”.

Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου , μας δίνει και πάλι χρήσιμες πληροφορίες για τον άνθρωπο, αυτή τη φορά, Οδυσσέα Ελύτη: “Ο Ελύτης ζούμε αποτραβηγμένος από το υλικό μέρος. Ζούσε πάντοτε πολύ ασκητικά είτε σε περιόδους που όντως δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, είτε σε περιόδους που μπορούσε. Συνεπής μ’ αυτά που διακήρυττε μέσα από το έργο του. Γιατί…καλύτερα μιλούν οι πράξεις μας από την όποια θέση μπορούμε να πάρουμε την κάθε φορά για τα πράγματα. Νομίζω λοιπόν ότι και ο ίδιος ζώντας με το λίγο και ακριβές, με τα εντελώς απαραίτητα , έπραττε αντίθετα από εκείνο το ρεύμα πολιτισμού που συνέβαινε εκείνη την περίοδο, ένας πλουτισμός που δεν γινόταν πάντα με νόμιμα μέσα και στρέφει το ενδιαφέρον των ανθρώπων στο να ταυτίζουν την ποιότητα ζωής με την ευμάρεια. Κατάσταση που οδήγησε τα πράγματα στα σημερινά φαινόμενα”.

Για του λόγου το αληθές, να τι γράφει ο ίδιος στο εξαιρετικό του έργο με τίτλο: “Ιδιωτική Οδός”:

“Ξυπνάω τις νύχτες ανήσυχος για κάποιαν απόχρωση του μωβ, ποτέ όμως για το το μπορεί να γίνεται στα εμπορεία της Αγοράς. Αλήθεια, δεν έχω ιδέα. Ακούω πως έχουν μεγάλη πέραση τα δάκρυα και οι αναστεναγμοί (τα αντίγραφα , όχι τα πρωτότυπα) όπως κι οι διακυμάνσεις του δολαρίου, ο πληθωρισμός, οι συναλλαγές των κομμάτων…” 

Ο Οδυσσέας Ελύτης , είναι “ο μεγάλης αντοχής αθλητής της φαντασίας, με γήπεδο την οικουμένη ολόκληρη και διασκελισμό τον έρωτα”,  έγραψε ο Ανδρέας Εμπειρίκος.

Με “διασκελισμό τον έρωτα”! Προς τη γυναίκα και το Αιγαίο! Πολλές φορές ύμνησε και “τραγούδησε” αυτούς τους δύο έρωτες. το έκανε, ξεκινώντας ήδη από τα πρώτα του ποιήματα . έτσι “ξεκινούν οι “Προσανατολισμοί”, το πρώτο του ποιητικό σχεδίασμα:

“Ο έρωτας

το αρχιπέλαγος

κι η πρώρα των αφρών του

κι οι γλάροι των ονείρων του

στο πιο ψηλό κατάρτι του ο ναύτης ανεμίζει

ένα τραγούδι   

Στο τελευταίο μέρος του “Άξιον Έστι” ,στο “Δοξαστικόν”, γράφει:

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ … τα ΝΗΣΙΑ με το μίνιοκαι με το φούμο

τα νησια με το σπόνδυλο κάποιανου Δία

τα νησιά με τους έρημους ταρσανάδες

τα νησιά με τα πόσιμα γαλάζια ηφαίστεια.

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ … ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ η πόα της ουτοπίας

τα κορίτσια οι παραπλανημένες πλειάδες

τα κορίτσια τ’ Αγγεία των Μυστηρίων

τα γεμάτα όπως πάνω και τ’ απύθμενα.

Κλείνουμε αυτό το αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη με το ποίημα του , το “Κορίτσι” που βρίσκεται στην ποιητική του συλλογή “Ο Ήλιος Ο Ηλιάτορας”. Το τραγουδάμε συχνά στο σχολείο και στην Παιδική Χορωδία. Μελωδικά το έχει “ντύσει” ο Δημήτρης Λάγιος.

Δύο συ και τρία εγώ

πράσινο πεντόβολο

Μπαίνω μέσα στο μπαξέ

γεια σου κύριε μενεξέ

Σιντριβάνι και νερό

και χαμένο μου όνειρο

Χοπ αν κάνω δεξιά

πέφτω πάνω στη ροδιά

Χοπ αν κάνω αριστερά

πάνω στη βατομουριά

Το’να χέρι μου κρατεί

μέλισσα θεόρατη

Τ’ άλλο στον αέρα πιάνει

πεταλούδα που δαγκάνει.  

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο μας με τίτλο: “Οδηγός Διαπολιτισμικής Μουσικής Εκπαίδευσης” (Εκδόσεις “Πεδίο”), με θέμα: Τα “σπιρίτσουαλς” των μαύρων σκλάβων του Νότου της Αμερικής – Το αγγλικό συγκρότημα “Μπήτλς”.

Μεταφέρουμε από το βιβλίο, τις σελίδες από 81 έως 83.

Ένατο Μάθημα

Τα “σπιρίτσουαλς” των μαύρων σκλάβων  του Νότου της Αμερικής – Το αγγλικό συγκρότημα “Μπήτλς”.

ΣΤΟΧΟΙ

Τα παιδιά,

• Να προσεγγίσουν (και μέσω ακρόασης) τα “σπιρίτσουαλς”, δηλαδή τα θρησκευτικά τραγούδια των νέγρων του Νότου της Αμερικής, τα οποία συνδυάζουν δυτικές και αφρικανικές επιρροές.
• Να πάρουν π πληροφορίες για το σπουδαίο συγκρότημα των “Μπήτλς”. Να ακούσουν ένα από τα τραγούδια τους.
• Να παίξουν με ερέθισμα τα δύο προτεινόμενα τραγούδια.

Στις αρχές του 19 ου αιώνα , έκανε την εμφάνιση του στις περιοχές του αμερικανικού Νότου, ένα καινούργιο είδος θρησκευτικού τραγουδιού των μαύρων, που πήρε την ονομασία “σπιρίτσουαλ”. Όπως σημειώνει ο Γρηγορίου  στο βιβλίο του “μουσική για παιδιά και για έξυπνους μεγάλους”, {η ονομασία “σπιρίτσουαλ” προέρχεται από την αγγλική λέξη “σπίριτ”, που σημαίνει “πνεύμα”. Τα “σπιρίτσουαλς” λοιπόν ήταν τραγούδια με “πνευματικό” -δηλαδή θρησκευτικό- περιεχόμενο”.

Σύντομα δημιουργήθηκαν εκκλησίες μόνο για τους μαύρους. Δείγμα βέβαια αφενός του ρατσισμού των λευκών και αφετέρου της επιθυμίας των νέγρων να έχουν τους δικούς τους χώρους, για να εκδηλώνουν με τον δικό τους τρόπο και ύφος τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.

Τραγουδούσαν λοιπόν τα “σπιρίτσουαλς” (τους θρησκευτικούς τους ύμνους), χτυπώντας ρυθμικά χέρια και πόδια, ενώ συγχρόνως κινούσαν χορευτικά όλο το σώμα.

Τα τραγούδια αυτά είχαν για τους μαύρους ιδιαίτερη συμβολική αξία. Μέσα απ’ αυτά κρατούσαν ζωντανή την ελπίδα για ελευθερία, ενώ συγχρόνως έδειχναν την αντίσταση τους απέναντι στην απάνθρωπη καταπίεση των λευκών.

“Σπιρίτσουαλς” εμφανίζονται ως το τέλος του 19 ου αιώνα. Από κει και πέρα γεννιέται ένα νέο είδος τραγουδιού των νέγρων της Αμερικής, τα “γκόσπελς”, τα οποία αφενός κατάγονται από τα “σπιρίτσουαλς” και αφετέρου είναι επηρεασμένα από τα “μπλουζ”.Τα “γκόσπελς” μπορούμε να πούμε ότι κηρύττουν λόγο του Θεού, αφού “γκοτ” σημαίνει “Θεός” και “σπελ” σημαίνει “λόγος”.

Μπορούμε να διαλέξουμε  να διαλέξουμε ένα “σπιρίτσουαλ” και να το ακούσουμε με τα παιδιά. Εμείς διαλέξαμε  αυτό που ακολουθεί.

• Λένε πως τα  τραγούδια των “Μπήτλς” (“Μπήτλς” σημαίνει “Σκαθάρια”)  είναι για όλες τις ηλικίες. Μικροί – μεγάλοι τα ακούνε ακόμα από τις ηχογραφήσεις και τα χαίρονται. Οι ειδικοί μιλούν για το “φαινόμενο των Μπήτλς” και όχι απλά για ένα συγκρότημα ποπ μουσικής της δεκαετίας του ’60. Είναι το πιο διάσημο γκρουπ στην ιστορία της μουσικής. Ερμήνευαν μόνο δικά τους τραγούδια, σε αντίθεση με άλλα συγκροτήματα, που απλώς τραγουδούσαν δημιουργίες άλλων.

Οι ¨Μπήτλς” (The Beatles) δημιουργήθηκαν το 1959 στο Λίβερπουλ της Αγγλίας. Το συγκρότημα αποτελούσαν αρχικά οι: Τζον Λένον (ρυθμική κιθάρα). Πολ Μακ Κάρντνεϊ (μπάσο κιθάρα), Τζόρτζ Χάρισον (κιθάρα) και Πιτ Μπεστ (ντραμς). Το 1962 τη θέση του ντράμερ πήρε ο Ρίνγκο Σταρ .

Αυτός που έπαιξε πολύ σπουδαίο ρόλο στην πρόοδο και προβολή των “Μπήτλς” ήταν ο μάνατζερ τους, ο Μπράιαν Επστάιν. Κι αυτό, γιατί εκτός από τις πάρα πολύ καλές ενέργειες του για την καλλιτεχνική προώθηση του συγκροτήματος σε όλο τον κόσμο, έκανε αρκετές φορές , με επιτυχία, ενορχηστρώσεις των τραγουδιών.

Το συγκρότημα ταξίδεψε στην Αμερική, όπου έδωσε συναυλίες με εξαιρετική επιτυχία. Όταν τα μέλη του επέστρεψαν στο Λονδίνο, τους αποδόθηκαν τιμές ηρώων. Μάλιστα, η βασίλισσα της Αγγλίας τους κάλεσε στο παλάτι (στο Μπάκιγχαμ) και τους παρασημοφόρησε.

Κάποτε, ταξίδεψαν στο Αιγαίο, για να αγοράσουν ένα ελληνικό νησί. Τελικά, αυτή η αγορά δεν έγινε ποτέ.

Στις αρχές του 1970, η ιστορία των “Μπήτλς” , έφτασε στο τέλος της παρά τη συνεχιζόμενη μεγάλη επιτυχία. Καθένας τους, από κει και πέρα, ακολούθησε τον δικό του δρόμο, χωρίς ωστόσο να πλησιάσουν ποτέ εκείνα τα εξαιρετικά αποτελέσματα που έβγαζαν όταν ήταν και οι τέσσερις μαζί.

Στη συνέχεια, παρέα με τα παιδιά, ακούμε ένα τραγούδι των “Μπήτλς”.

• Να μια ιδέα -πρόταση, μέσα από τις πολλές, για να παίξουμε! Στο νέγρικο τραγούδι να κινούμαστε ρυθμικά, χτυπώντας -αν θέλουμε- και παλαμάκια, στο τραγούδι των “Μπήτλς” να φανταζόμαστε πως κρατάμε μουσικά όργανα και να μιμούμαστε τα μέλη του συγκροτήματος, σαν να είμαστε σε συναυλία.

Ο ζωγράφος Νικόλαος Γύζης, για παιδιά!

(Ακολουθεί κείμενο από όπου μπορούμε να αντλήσουμε έστω και λίγα στοιχεία που θα ήταν καλό να πούμε στα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους).

Νικόλαος Γύζης: Μια σπάνια καλλιτεχνική προσωπικότητα
ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ 1 Μαρτίου 2019

FacebookTwitterGoogle+PrintEmail
Σαν σήμερα, 1η Μαρτίου 1842, γεννήθηκε στο Σκλαβοχώρι της Τήνου ο Νικόλαος Γύζης. Ενας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες ζωγράφους του 19ου αιώνα της λεγόμενης «Σχολής του Μονάχου». Διακρίθηκε σε όλα τα χρόνια των σπουδών του και πήρε τα πρώτα βραβεία στην ξυλογραφία, τη ζωγραφική και τη χαλκογραφία.

Βιογραφικά στοιχεία
Ο Νικόλαος Γύζης ήταν ένα από τα έξι παιδιά του ξυλουργού Ονούφριου Γύζη και της Μαργαρίτας Γύζη, το γένος Ψάλτη, που ζούσαν στο Σκλαβοχώρι της Τήνου. Το 1850, η οικογένειά του μετοίκησε στην Αθήνα και ο μικρός Νικόλαος άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στην Σχολείο των Τεχνών (μετέπειτα Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών), αρχικά ως ακροατής και, από το 1854 έως το 1864, ως κανονικός σπουδαστής.

Με το τέλος των σπουδών του, γνωρίστηκε με τον πλούσιο φιλότεχνο Νικόλαο Νάζο, με την μεσολάβηση του οποίου έλαβε υποτροφία από το Ευαγές Ίδρυμα του Ναού της Ευαγγελιστρίας της Τήνου, προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του στην Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου.

Τον Ιούνιο του 1865, ο Γύζης έφθασε στο Μόναχο, όπου συνάντησε τον συνάδελφο και φίλο του Νικηφόρο Λύτρα. Ο τελευταίος τον βοήθησε στο να εγκλιματιστεί γρήγορα στο γερμανικό περιβάλλον. Πρώτοι του δάσκαλοί του στο Μόναχο ήταν ο Χέρμαν Άνσυτς (Hermann Anschütz) και ο Αλεξάντερ Βάγκνερ (Alexander Wagner). Τον Ιούνιο του 1868 έγινε δεκτός στο εργαστήριο του Καρλ φον Πιλότυ (Karl von Piloty).

Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Μόναχο το 1871 και τον Απρίλιο του 1872 επέστρεψε στην Αθήνα, για να μετατρέψει το πατρικό του σπίτι επί της οδού Θεμιστοκλέους σε ατελιέ. Μαζί με τον Νικηφόρο Λύτρα, ταξίδεψε το 1873 στην Μικρά Ασία.

Απογοητευμένος από τις συνθήκες της Ελλάδας, τον Μάιο του 1874 εγκατέλειψε την Αθήνα και επέστρεψε στο Μόναχο, όπου έμελλε να ζήσει για το υπόλοιπο της ζωής του. Το 1876, ταξίδεψε παρέα με τον Νικηφόρο Λύτρα στο Παρίσι. Έναν χρόνο αργότερα νυμφεύθηκε την Άρτεμη Νάζου, με την οποία απέκτησε τέσσερις κόρες, την Πηνελόπη (γεν. 1878, πέθανε μόλις δώδεκα ημερών), την Μαργαρίτα-Πηνελόπη (γεν. 1879), την Μαργαρίτα (γεν. 1881) και την Ιφιγένεια (γεν. 1890), και έναν γιο, τον Ονούφριο-Τηλέμαχο (γεν. 1884).

Το 1880, ανακηρύχθηκε σε επίτιμο μέλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Μονάχου και το 1888 εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής στο ίδιο ίδρυμα. Το 1881, πέθανε η μητέρα του και έναν χρόνο μετά πέθανε και ο πατέρας του. Το 1895, επισκέφθηκε για τελευταία φορά την Ελλάδα, την οποία ποτέ δεν ξέχασε και πάντα νοσταλγούσε. Προσβεβλημένος από λευχαιμία, πέθανε στο Μόναχο στις αρχές του 1901. Λέγεται ότι τα τελευταία του λόγια ήταν: «Λοιπόν ας ελπίζωμεν και ας ζητούμεν να είμεθα εύθυμοι!». Η σορός του ενταφιάστηκε στο Βόρειο Νεκροταφείο του Μονάχου.

Το έργο του
Ο Νικόλαος Γύζης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ακαδημαϊκού ρεαλισμού του ύστερου 19ου αιώνα, του συντηρητικού εικαστικού κινήματος που είναι γνωστό ως «Σχολή του Μονάχου», τόσο σε ελληνικό όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Συμμετείχε και βραβεύτηκε σε πάρα πολλές ελληνικές και ευρωπαϊκές εκθέσεις, από το 1870 έως το 1900. Μάλιστα, μετά τον θάνατό του το 1901, τιμήθηκε με έκθεση έργων του στην 8η Διεθνή Καλλιτεχνική Έκθεση του Γκλασπαλάστ (Glaspalast).

Σπουδαστής στην Ακαδημία του Μονάχου, ενστερνίστηκε όλες τις αρχές των Γερμανών δασκάλων του, φτιάχνοντας έργα σπάνιας επιδεξιότητας μέσα στα όρια του ιστορικού ρεαλισμού και της ηθογραφίας. Με τα έργα του, ειδικά αυτά της νεότητάς του, έλαβε τον χαρακτηρισμό «γερμανικότερος των Γερμανών» και επαινέθηκε με το παραπάνω από τους τεχνοκριτικούς και τον Τύπο της εποχής.

Δύο από τα μεγάλα «γερμανικά» του έργα, οι Ελεύθερες τέχνες και τα πνεύματα της καλλιτεχνικής βιοτεχνίας, που κοσμούσαν την οροφή Μουσείου Διακοσμητικών Τεχνών του Καϊζερσλάουτερν (1878–1880), και Ο θρίαμβος της Βαυαρίας, που κοσμούσε την αίθουσα συνεδριάσεων του Μουσείου Διακοσμητικών Τεχνών της Νυρεμβέργης (1895–1899) — καταστράφηκαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μερικά από τα έργα του, όπως Τα αρραβωνιάσματα (1875]) και Το κρυφό σχολειό (1885, συλλογή Εμφιετζόγλου), βασίζονται σε προφορικούς θρύλους της εποχής της Τουρκοκρατίας, των οποίων η αντιστοιχία στην ιστορική πραγματικότητα αμφισβητείται σήμερα, χωρίς βέβαια αυτό να μειώνει την καλλιτεχνική αξία των παραπάνω έργων.

Άτομο βαθιά θρησκευόμενο, στράφηκε αργότερα προς τις αλληγορικές και τις μεταφυσικές παραστάσεις. Τα λεγόμενα «θρησκευτικά» του έργα, με πλέον χαρακτηριστικό τον πίνακα Ιδού ο Νυμφίος έρχεται (1895–1900, Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου), αντιπροσωπεύουν τα οράματα του ώριμου πλέον καλλιτέχνη και δηλώνουν απερίφραστα τις υπαρξιακές του αγωνίες. Κυρίαρχο θέμα των ώριμων έργων του ήταν ο αγώνα του εναντίον του Κακού και η τελική νίκη του Καλού. Η σημαντικότερη μορφή σ’ αυτά τα έργα του είναι η γυναίκα, που άλλοτε εμφανίζεται ως Τέχνη, άλλοτε ως Μουσική, άλλοτε ως Άνοιξη, άλλοτε ως Δόξα, κ.λπ.

Νεότεροι μελετητές του έργου του διακρίνουν ότι στα λιγότερο γνωστά ύστερα έργα του, και κυρίως στα σχέδιά του με κάρβουνο και κιμωλία, ο Γύζης δίνει μια εξπρεσιονιστική τάση απελευθέρωσης από τον ακαδημαϊκό ρεαλισμό.Ο Γύζης φιλοτέχνησε επίσης αφίσες και εικονογράφησε βιβλία.

*Βιογραφικά στοιχεία και τα στοιχεία για το έργο του είναι από την wikipedia.

Ακολουθεί ένα ποίημα μας – παιχνίδι και συνάμα ερέθισμα για να ασχοληθούν περισσότερο τα παιδιά  με τον ζωγραφικό πίνακα που παρουσιάζεται εδώ, με τίτλο: “Η χαρά”. Τα παιδιά, στο ποίημα, συμπληρώνουν τα γράμματα που λείπουν από κάποιες λέξεις.

Όταν  η χαρά προβάλλει

πάντα ο κύκλος μεγαλώνει

αφού ο καθένας γύρω

στη χαρά τα χέρια απ- – – ει                                  {απλώνει}

Η χαρά φέρνει παιχνίδια

ευτυχία μας χαρίζει

και χαμόγελα στα χείλη

σαν ζωγράφος ζω – – – – – – ει.                         {ζωγραφίζει}

Βάλτε στο προσκέφαλο σας

τη χαρά να σας ξυ – – – ει                                    {ξυπνάει}

και θα δείτε η κάθε μέρα

πιο καλά πως θα  πε – – – ει!                                 {περνάει} 

• Είναι γνωστό πως ο μεγάλος Γερμανός συνθέτης, Λούντβιχ βαν Μπετόβεν ύμνησε τη χαρά μέσα από το τελευταίο μέρος της 9ης συμφωνίας του. Αυτό το τελευταίο μέρος, είναι γνωστό ως “Ωδή στη χαρά”, σε ποίηση Φριντριχ Σίλερ. Ένα απόσπασμα από το σημείο αυτό που με μουσικά όργανα και ανθρώπινες φωνές υμνείτε με απαράμιλλο τρόπο η χαρά, ακούμε από τα σύνολα του Μουσικού Σχολείου Χίου. (Ηχογράφηση από ζωντανή συναυλία).

Ονομασία πίνακα: Έναστρη νύχτα

Τα παιδιά παρατηρούν καλά τον πίνακα και σε συνεργασία μαζί μας, συμπληρώνουν τις λέξεις από τους στίχους που λείπουν γράμματα.

Κοιμάται το χωριό γλυκά

τόσο γλυκά, σαν χάδι!

Μήπως να ‘ χει  παν – – – – νο                                {πανσέληνο}

στη ζωγραφιά, το βράδυ;

Χρώματα ωραία έφτιαξε

και με τα δυο του χέρια

κι έτσι ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε

τα πιο λαμπρά  – – – – – – – !                                       {αστέρια}

Να είναι ο βαν Γκογκ παιδιά

από τη Φιλλανδία;

μήπως απ’ την Αργεντινή;

ή απ’ την Ολ – – – – – α;                                                    {Ολλανδία}

Και να που έφτασε η στιγμή

να κάνουμε αστειάκι!

Βλέπετε ένα σύννεφο

που μοιάζει με μ – – – – – – ι;                                          {μουστάκι}

Βιογραφικά στοιχεία του ζωγράφου για ενήλικες

Ο Ολλανδός ζωγράφος Βίνσεντ Βαν Γκογκ με τον περιπετειώδη βίο και το τραγικό τέλος είναι μια θρυλική μορφή στην ιστορία της τέχνης. Ενταγμένος από τους τεχνοκριτικούς στο κλίμα του μετα-ιμπρεσιονισμού, άσκησε με το έργο του τεράστια επιρροή στην τέχνη του 20ου αιώνα. Σταθερή αξία στο καλλιτεχνικό χρηματιστήριο με τις τιμές των έργων να είναι απλησίαστες, αν και κατά την διάρκεια της ζωής του πούλησε μόνο ένα πίνακά του.

Η ζωή του

Ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου 1853 στο Ζίντερτ της Νότιας Ολλανδίας. Γιος πάστορα, δούλεψε, αρχικά, σε μια εταιρία εμπορίου πινάκων στη Χάγη, το Λονδίνο και το Παρίσι. Στη συνέχεια, έγινε δάσκαλος στην Αγγλία, ιεραπόστολος στους μεταλλωρύχους του Μπορινάζ, στο Βέλγιο, και τελικά, το 1880, ζωγράφος. Υπήρξε κατά βάση αυτοδίδακτος και μόνο ένας εξάδελφός του καλλιτέχνης, ο τοπιογράφος Άντον Μοβ, τού έμαθε ορισμένα τεχνικά στοιχεία της ελαιογραφίας και της υδατογραφίας.

Το 1886, έφυγε από την Ολλανδία και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου και έζησε μαζί με τον αδελφό του Τεό, έμπορο τέχνης και προστάτη καλλιτεχνών όπως ο Εμίλ Μπερνάρ, ο Εντγκάρ Ντεγκά, ο Πολ Γκογκέν, ο Ζορζ Σερά και ο Τουλούζ- Λοτρέκ.

Εντυπωσιασμένος από το έργο και την προσωπικότητα των ζωγράφων αυτών, ο Βαν Γκογκ συνέλαβε την ιδέα ενός «εργαστηρίου του Νότου», στο Αρλ, όπου θα δούλευαν από κοινού οι πρωτοπόροι καλλιτέχνες της εποχής. Το 1888, εγκαταστάθηκε πράγματι στο Αρλ, αλλά ο μόνος ζωγράφος που πείστηκε να τόν ακολουθήσει ήταν ο Γκογκέν.

Ένας άγριος καυγάς ανάμεσα στους δύο τους προκάλεσε την πρώτη του κρίση τρέλας, κατά τη διάρκεια της οποίας έκοψε το αυτί του. Δύο χρόνια αργότερα, στις 29 Ιουλίου 1890 αυτοκτόνησε, έχοντας πουλήσει έναν μόνο πίνακα σε όλη του τη ζωή!

Το έργο του

Μέσα σε σχεδόν μια δεκαετία ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε 2.100 πίνακες, μεταξύ αυτών και 860 ελαιογραφίες, τις πιο πολλές στα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του. Το έργο του περιλαμβάνει τοπία, νεκρές φύσεις, πορτρέτα και αυτοπροσωπογραφίες.

Τα έργα της ολλανδικής περιόδου του (1880-1886) είναι βαριά, με χρώματα πλούσια αλλά σε χαμηλούς τόνους και με όχι ιδιαίτερη εκλέπτυνση. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της τέχνης του της πρώτης αυτής περιόδου είναι ο πίνακας «Οι πατατοφάγοι».

Όταν, στο Παρίσι, ήρθε σε επαφή με τους άλλους νεωτεριστές ζωγράφους της εποχής, τις γιαπωνέζικες στάμπες και τα έργα μεγάλων κολοριστών του παρελθόντος όπως ο Ντελακρουά, το ύφος του άλλαξε ριζικά, για να καταλήξει στα εκθαμβωτικά χρώματα και τις παχιές, ξέφρενες πινελιές της περιόδου του Αρλ.

Τα δυόμισι τελευταία χρόνια της ζωής του, ζωγράφισε εκατοντάδες πίνακες, ανάμεσα στους οποίους και τα πασίγνωστα έργα του «Αυτοπροσωπογραφία», «Ηλιοτρόπια», «Νύχτα με άστρα» κ.α. Οι υδατογραφίες του και τα σχέδιά του χαρακτηρίζονται από ανάλογη ένταση και παρουσιάζουν επίσης μεγάλο ενδιαφέρον.

Τα γράμματα που έγραψε στον αδελφό του Τεό (στα ελληνικά «Βαν Γκογκ: Γράμματα στον αδελφό μου Θεόδωρο», από τις εκδόσεις Γκοβόστη) αποτελούν όχι μόνο ένα σημαντικό ντοκουμέντο για την τέχνη της εποχής του αλλά και αξιόλογα από κάθε άποψη λογοτεχνικά κείμενα.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/biographies/2044

© SanSimera.gr

Αποποίηση: το ηχητικό και το οπτικό υλικό που περιλαμβάνεται στο παρόν βίντεο δεν μου ανήκει. Δεν έχει σκοπό την παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Δημιουργήθηκε μόνο για ψυχαγωγία.

Απ’ ότι αντιλαμβάνεστε κάθε νότα συμβολίζεται (παριστάνεται) με μια συγκεκριμένη θέση του χεριού καθώς φαίνεται και παραπάνω. Δείτε την πρόταση αυτή σαν παιχνίδι με τα παιδιά. Είναι μια δραστηριότητα που πραγματικά τους αρέσει πολύ και την αναζητούν πάλι και πάλι.

Όσο εύκολα μπορούν να την παρουσιάσουν στα παιδιά οι γενικοί εκπαιδευτικοί, άλλο τόσο εύκολα μπορούν να την δουλεύουν και οι γονείς με τα παιδιά τους μέσα στην οικογένεια. (Οι εκπαιδευτικοί της μουσικής, χρησιμοποιούν συχνά αυτή την πρακτική διδασκαλίας των φθόγγων), βάζοντας με άνεση και τις “φωνές” τους, όπως θα δείτε να συμβαίνει και στο video που  ακολουθεί. Και φυσικά δεν είναι δραστηριότητα της μιας φοράς!

Το video που επισυνάπτεται εδώ βοηθά κι εσάς και στη συνέχεια φαίνεται χρήσιμο για εξάσκηση – παιχνίδι με τα παιδιά. (Σημειώστε πως η νότα “Τι” είναι η γνωστή σε μας ως “Σι”. Εμείς φυσικά θα λέμε “Σι” και όχι “Τι”.

Α! φάση: Παρουσίαση του θέματος

Η κιθάρα είναι και αυτή ένα έγχορδο μουσικό όργανο. Παίζεται με τα δάχτυλα ή με ένα μικρό λεπτό κοκαλάκι που λέγεται πένα. Για να ακουστεί ο ήχος της κιθάρας χτυπάμε τα δάχτυλα ή την πένα πάνω στις χορδές της. Ας θυμηθούμε πως πολύ δημοφιλείς είναι και οι ηλεκτρικές κιθάρες. Ο εκτελεστής της κιθάρας λέγεται κιθαρίστας ή κιθαριστής.

Ακολουθεί ένα παιδικό ποίημα που περιγράφει με τον δικό του τρόπο την κιθάρα.

Η κιθάρα

Τις έξι τις χορδές

που έχει η κιθάρα

με το ‘να χέρι τις πατώ

με τ’ άλλο τις χτυπώ.

Ακούστε με λοιπόν

να παίζω στην κιθάρα

ένα τραγούδι όμορφο

που το πολυαγαπώ.

Μέσα από την ηχογράφηση αρ. 22 ακούμε απαλή και σχετικά αργή μουσική παιγμένη από κλασική κιθάρα.

Ηχογράφηση κλασικής κιθάρας22

Το βιολί ανήκει στην οικογένεια των εγχόρδων και παίζεται με δοξάρι που στην πραγματικότητα είναι ένα λεπτό ξύλινο ραβδί. Πάνω του το δοξάρι έχει ειδικές τρίχες. Παλιότερα τις έπαιρναν από τις ουρές των αλόγων. Σήμερα είναι συνθετικές (φτιάχνονται δηλαδή σε βιοτεχνίες ή εργοστάσια). Ο εκτελεστής του βιολιού λέγεται βιολιστής ή βιολονίστας. Ακολουθεί ένα παιδικό ποίημα για το βιολί.

Το βιολί

Το βιολί του μουσικού

τι γλυκιά που ‘ χει “μιλιά”,

το  φωνάζουν οι πολλοί

της ορχήστρας βασιλιά!

Έχει τέσσερις χορδές

που τις παίζουν με δοξάρι

είναι όργανο μικρό

μα η “φωνή” του έχει χάρη!

Μέσα από την ηχογράφηση αρ.23 ακούμε βιολιστή να παίζει ελληνική παραδοσιακή μουσική.

Ηχογράφηση 23 ακούμε παραδοσιακό βιολί 

Β! φάση: Βίωση με κίνηση στον χώρο -παιχνίδι

Δίνουμε από μια χαρτοπετσέτα σε κάθε παιδί. Κρατάμε και μία για τον εαυτό μας. Δεν το ξεχνάμε, είμαστε συμπαίχτες των παιδιών! Όταν ακούγεται απαλή μουσική παιγμένη από την κιθάρα, βάζουμε τη χαρτοπετσέτα στο κεφάλι  και κινούμαστε αργά και ήρεμα , προσέχοντας να μη μας πέσει. Κι αν μας πέσει η χαρτοπετσέτα δεν χάλασε δα κι ο κόσμος. Την πιάνουμε από κάτω και την ξαναβάζουμε στο κεφάλι… Στους ήχους του παραδοσιακού βιολιού κάνουμε την χαρτοπετσέτα μαντήλι και την ανεμίζουμε καθώς χορεύουμε!

Η ηχογράφηση για το παιχνίδι αυτό έχει τον αριθμό 24 και περιλαμβάνει: βιολί-κιθάρα-βιολί-κιθάρα-βιολί.

Ηχογράφηση 24 για το παιχνίδι